* r
EVnMews
L I B RARY
OF THE
UNIVERSITY
OF ILLI NOIS
x808.8
L131d
1699
y& Book & Special
^aiftctiòtU Libidi y
hAA
>
' ;
} ,/Pf.
\tvM
{ <$
ï*rr
vex) befx*acmxtxu\
und er^oMtch\tcn
sTTvrMdS
-piv
^f
^^^SgK
DEVISES
EMBLEMES
Anciennes & Modernes ^S^
tirées des plus célèbres Auteurs. p .»' tt ft % » \
ober:
@m&lematif§e
23e$>?8etwcJ)tt»tt$ ^^^
6feGen tjuntwt uni» fünften "WZ
itX curieufejtCtt Utlt> «âôëlt^lt««
JS}tt tyrett iufîâti&tgett
m itafiamfçgen ® eofigïifpn»
Vittbte 2fopfet*t0utig.
tOcflegté Soren$ Äromger unt>©ôttlieï> ©ô&efê
@cel.Qjrbett. 1699.
/
LiòlJi
DEVISES
EMBLEMES
cvRievx
Anciennes & Modernes
Tirées des plus célèbres Auteurs
Nouvellement inventées
en Latin, en Francois,
en Italien, en Allemand,
2 9(i$etïefctte ©t'ntt * %>ilbtt
i. €tn ©cfciff auf Dem SOîeer. non dormit, qui custodit.
Qui le gouverne , ne dort pas. Chi là cußodifce y »oh dorme. Qtt «jpUter fcl)lâfr
Ut nicl;t.
2, £ine@onne über einer ^acfctgufe* POTius mori , quam ab-
STINERE. Plutôt mourir, que s'abftenir. 77* /tv/?* morire, che aßenerß.
lieber fìerben/ Un« nachäffen.
3. €m miteinem£orbeer*3mei0 umbfóunbener Segen. utroque
- CLARESCERE PULCRUM. Bonne pour la guerre & pour la paix. Son per la
face y h per la guerra. i8cpÒCdÌf?f&|g|tlt$*
4- £irt Segen/ fû eine @d&fanöerr eufjwp fc&neîbet. dum spiro,
SPERO.' Pendant que je reipire , ;' e/pere. Spero mentre rejfiro. ^Cl) fyfrffe/ fO
laits i<$ Ubt.
f. gl'tlSlWer. DUX IN HOSTE* PÄRlTER ET CLYPEIIS. Con-
ducteur & pareillement dëfenfeur de la guerre. Difenfore e conducitort contro
anemici, gl fû\)Xt Wtlb Uffytyt ttîber Die geÛlbe,
6. gin (Stern mit pfeifen umb#eben. vAs tuas, domine, de-
MO'NSTRA MIHI. Seigneur, montre moi tes voyes. Signore , dimonßraci
le tueßrade. Jr>&$ì £ft / g* jg mir Deine JBcg«,
7« gin gallon. PERCUSSUS ELEVOR. Plus je fuis frapé, plus je m'eléve.
Piûpertofo , più mifellevo* %Q(\M \Wtl miti) fd&ldgt/ fO f!CÎ0 K& IR Die #6()C,
8. €in diamant/ oaf ben mit itt)ei)^atiimernöefd)la^n wtrî>. semper
ADAMAS, Toujours de même. Sempre infrangibile, ${II JCt'î ein Semant.
9. <£in£óro/ ber einen äffen frigt. mihi medela. Ceft ma recom-
penfe. Meritata ricompenfa. $)}\X JU gtl tetti«
io. gitlità&mU&mbtt £unb. INTREPIDA FIDES. La foi intrepide.
Za cor agio fa fede. £)ie Un*>er$afltC $rCU.
ii. Srcen^anb/ Die eine Sornen*5îroneî)a(tcn. PRius mori, q^am
FIDEM F ALLERE. Plutôt mourir , que manquer de foi. Più tofio morirci >
*/?* mancare di fede,. Sieber jìerben/ Dann untreu werben»
il gerfc&febene fattone. NON NISI VENTUS. Tout e£ de vent.
Tutto è di vento. %Utyt$ Dann 28inb. .
DEVISES CHOISIES.
jo
il
/2.
3 Stugevlefene ©mn * %>iibtt
li Sftl gfcfant. IN ME SPES OMNIS. Je n'efpere tien , finon de i
feul. Nonjpero niente che da fnefolo. %$ Wrlafj Ittici) auf micr) felbflen.
I. gin ÇOîann/ fo in einem 2öaa,en *>on jroe» Umn ôejo.gen wirD. eti am
FEROCISSIMOS DOMARE V homme Tage dompte les plus furieux. ' V hom
faggio puo venir a fine dì tutte le cofe. %ti) jâume aucf) Dte £0ilbefìe.
3. ^tn @cï>tff / fô »on Der ©ce hi De« ^3ort einraufft. spes proxima.
Soft défir efl fur le point d'etre accompli. La fua ß>eranz,a ßa fer ejfere compita.
^utt i(ì Die ^)ô(fnutlô baio erfüllt.
4. gin Hercules mie feinen öewofjnficOen Sßaffen/ fo fcon einem bewehrten
ÄtnD angegriffen roirD. TEMERltAS. p eft une Témérité que cette infulte.
E una infenfata temerità. gine $0fl'$iìf)nf)eif.
S* gin £6ro/ Den unterfcbiebltc&c f (eine tyiw t>ercjeb(jc6 anfallen. Teme-
RITAS. Ils ne favent ce qu' ils font. Non fanno quello eh fanno, (gie roiftett
ntcf)f/n)aô(ïet^un.
6. gin ^rteg^tion unì) eine Ôbn'ôFeitIi(te$erfon. UNUM nihil, DUOS
PLURÎMUM POSSE. Un des deux ne peut rien faire feul,mais ils peuvent tout étant
*nfemble. Unofenx,a /* altro non val niente. giner tteMiaa, ttJC&ttf Obtìt Den OnDettt.
7. gingrefant. PAR VIRIBUS VlRTUS.Jai de lafircc&4ela vertu égale-
ment. z<* miafoYKA e pari aiu mìa virtù. . g£je meine ©târcfe/fo auc& meine
$ua,enD. "
8. gine ®rub/ worein ein §obter junacfcft an einem ©ran^@fetn folle be#
graben werben. HIC TERMINUS HABET. Il faut s' arrêter la. Qui f
determina, »gier mu$ er bleiben.
9. gmeéonnenroenbblume/foft^nacj) ber ©onne/lencfet. PHILAUTIA.
Amour propre. Seìnvaghìfce difefpedemo. J)ie gioetî>£iebe.
io. ginSunqnng/ Der fid) in cit^m ^rifnnen bef^ieglet. NON infe-
RIORA SEQUUT US. Je ne cherche point une chofeVe peu de conféquence.
Nonfeguiro de più piccioli. 3$ fU<#èflÌ(&W fCf)(eC^te^.
I I . gine ®eig/an welter ein inmwMftlfi faulet. SlfiM&Ml*A PARAT.
Elle travaille à fa ruine. Nutrifcechi la dißruggerk. §f)Ut fîcf) felbfkn @$aDcn.
i2. ginmaoereêQDBeib/inDcr^anDctncn©tecfcn tJonS^rnenbalîenD/
«nt> auf Dem Sjwqt mit (gcManne»-***^ ' ^nvje..
DEVISES CHOISIES.
3 J
So
li
4 Stojfcriejhtt ® tan* SStt&cr,
i. €inc2Caog/W«a«feintr®eit«iibetfe6tó^ vacua CEDIT. Eile
tire u còte, quieti le plus chargé. Pende , dove più pe fa, £)(lti£etcb!? W€Ì$t»
a. gin Safiameit ' Saum öoH feiner grùc&teri. velantur molua
DURI S . Douceur a une écorce dure. «SV coprono can le dure le tenere, $Datf
©fife flecf t »erborgen.
3- einaail*fa6mit@[tttg<fflltt. DUM PLACEAM, PEREAM. Jene
me foucie pas d'être consumée, pourvu cjuc je fois agréable. Son più povera, quando
più «gradilo. '3fn&em it& angenehm bin / fo getye id) jugleicl) su ©cunD.
4. gaep ^)àn&e / n?cld>e einen $nopff bei; Den jrocp gnDen (jalten. SE
DILATANDO FIRMANT. En s> éloignant elles fé ferrent. Sißringe , 3« W#
yT allontanano. Qc mef>t gebogen/ je fteiffe*.
;. (Sin Cupido , Dee aito einem £ergert mit Sogen unD ^feil Zensor fomt/
tint) naci) einem anDcrn #er§ fcfliejfet. te tangere volo, j' en fors
pour vous toucher. E fco per ferire. £)ic{) Wl'B ÌC& getütß treffen.
6. fijji Ubr mtt öfcwicbt * Steinen, ex pondère mo tus. So»
mouvement vient de fon poids. Il moto vie» dal fuo pefo. SJutf Dem ©iWl'cfrt
fommt bit QSeweflung.
7. (gin^ferD^gaum. REGIT ET CORRIGIT. Il conduit & il rcdreâTc
Regge ê corregge. §c UiUt unb öerbeflferf.
8. gine©acf»U^r. MOTIBUS ARCANIS. Elle marche avec des mouve«
mensfecrets. cantina con i moti fecreti. CDîit gebelmen Q3eroegungen.
9. €ine@0nne. NON SIBI , SED MUNDO. Il ne lait pas pour lai,
mais pour 1' Univers. Non rillende per lui , ma per il Mondo. ^Sl\d)i fûc flCT)/
fonDern fûranDere.
10. gin befc&nfitener ©alfarmSamw &« Salfam un pd& trieffef . vul-
NEROR,UT SANEM. .Onmebletfepourguerir. Son ferito per guarire. JWC
©efunDfreit terrounDet.
11. 3meç> Cupidmes fc&mtMen auf einem $(mbofi ein giuenDe^ gifen.
TUNDAMUS, DUM CALIDA INCUS. ...Profitons Ju temps. Profittiamo del
tempo. çQian muß Dcrê gifen fcfcmiDten/ »eil eé warm ift.
1 2. gine mitten im Söaffer ligenDe QSefìung. agitan^ et custo-
DIUNT. Elles mefrapent & me défendent. Mi combattano , e mi uV^vdonou
(§ie benenn unD beseitigen jugleict).
13. €in@Côrpion. MORTE MEDETUR. il guérit en mourant Jjfpky e
qu' ilm' a faite. Guari fee U piagba , <?&* £<* /*"<* morendo, (& Hiacfrt Durci) fé M
nen $öt> gelino.
1 4. (Bin Crânien * £5aum in feiner £ûfte/ unD ober if>m $e@pnm\ tl
NON V1DENS MORI AR. Sans toi je -meurs. Privo di te mostro <* v 0/
«e Dicjj.
;f. £intfriefem
Après les larmes Ics fru
^> gaiette.
'DEVISES CHOISIES.
Jto
5 2(u gerlefene ©inn * SBifòer*
i . <£in unter einer 2öet ter*2oûlcfen fc&mebetiber/ unb auf etne mit (Temo*
tien beffate batterie jufliegenber 2(D(er. neutra timet. Elienecraint
ni T un , 1' autre Non terne ne V uno , ne V nitro. (?t formtet feiltet.
2. £in28etfer>8d()n(em. PARATUS AD OMNIA. Bonne à tous tems.
Preparata à tmti. <%n alle (gatf ef gerecht.
3. €in Cupido über einem (gtrob * geuer. quod cito fit, cito
PERIT. Choie hâtée n' eft pas de durée. Trefto accefo , preßofiento. JeÌCJ)t
gewonnen/ (ctclrtjerronnen.
4* (gin Cupido eine £an>e t>or betti ©efìcfct baltenb. simulare meum.
Il faut feindre. Si afeonde difimulando. QJerflcffen i(ì allein meine ^iinjt.
j\ gineanöejunbtegacfei. lucet in tenebris. il éclaire dans h
Huit. Allumina nelle tenebre. @IÉ (euctjtet De£ $ïacfrt#.
é. €in raucf;enî)eé Ovauc&fag. utile dulci miscet. Elle eft utile
& agréable. D'utilità, e d' agradimento. Q5e»De$ nu^licft tint) au$ ange»
nel?m.
7» <5tn<Sternamgtrmamenf. COELO h^eret, solo lucet. Elle
eli attachée au Ciel , & brille fur la Terre. Lucente al Cielo , e brillante alla Terra,
©tel)É am Rimmel unì) fc&einet auf Der (SrDen.
8. £ine$rummeL SINE FREMITU NIHIL. Elle eli inutile, fi elle ne
fait du bruit. E inutile fé no fa romore. CW ben $ton0 \fl$ fonfìett tli$t$
9* gin Cupido, fo eine@fluf auf ben@c&uitern tragt/ unb jugfeicD ein
@rab $ ©cbefDt unb Ocbfen , #aut mit gûfie-n tritt nulli cupi at ces-
SISSE LABORI. Rien ne me greve. Ogni fatica e lieve* %d) fcfyeue feitte
$iûf).
io. £me belóne. UNUS EX MULTIS. Un parmi pluficurs. XXtu
permeinogli altri, gjner unter allen.
ii. 'din Äopffttnäobl. e Sappia* Strati*. ) de mea albedine
D U R I T A S. Ma fermeté vient de ma blancheur. La mia durezza da mia
bianchezza. gtf) bin \)avt/ weil id) rocifì bin.
i2. gin Cupido \)k\t eine brennenbegaefef unter fiel)/ unb ijt mit einem
qjfetl DurcWc&Oflfen. QUOD NUTRIT, EXTINGUIT. Ce qui me nourrit,
m'éteint. Chi mi nutre , mi uccide. $}ßQ$ mici) emâfyrt / tùbt mid>. *•*
13. €ÌU ^gincfelmag. NISI JUSTITIAM QILERO. Jene cherche que
la Juftice. Non cerco che la Giußitia. 3$ fu#e allein Die ©erecfytJsfeit.
14« €m^ruft^ar»ifc{). VIRTUS MELIORA MINISTRAT. LaVertu
donne des meilleures armes. La miglior di tutte le armi e la Virtù. £>je $U>
Qtnb »erfefcafft defletè Söaffcn.
if. €in ^oenir. ShNE SECUNDO. Il eft fans fécond. Lfenzafari.
Êrfcatmd;tfeinetf$leic()em
DEVISES CHOISIES.
j-
B
6 9(uf?erf efene ©tnn ^tfòer*
i. (Sin gafcf/ ber an feinen ungelegten (Stellen pitfef. fama nocet.
Son bruit lui nuit.. -///«* rumore lì noce. £)aé (&nitì)t \\ì ìfym [(fyfoiify.
2. ©fl# %\)'\tX Chamäleon. SUB LUCE LUES. Sous le miel » le fiel.
Sotto h dolce p ornare ©all unter Dem £omg*
j, ^fnegrc)fe(ScÇcet' auf einem ©tud^ucÇ» detrahit et deco-
RAT. Elle retranche, mais auifi elle embellit. Si confuma r ma s' abbeliÇcc* (^U
nimmt unDjieretjugleic^
4. î55oédtifiperfîe ^fceii »en einem ©cjîff / Dejfen in ba$SOBa|ïerreid)enbe
fKuber^tangegefrûmmetfe&einef. fallimur opinione. Nòtte opinion
nous trompe. La nofir a opinione ci inganna. ^IC ÇQïepnungen blìU'egetl«
f. 3w<9 2fMer/ be§ Supirertf S)onner#£euf in ÇSewa&njng haftend
PRESIDIA M A [EST ATIS. Gardes de la Majefté. Guardiane della Maeßa,
6. gin gern *©Ta§- AUGET ET MINUIT. L'Envie ed elle même fon
Bourreau. L 7 Invidia è la carnefice difefleffa. Çffte&M Mit) ttlinDerf.
7. §in gifiern/ Deren (Spring* SSöaffer ööti einer #anb aufgehalten wirb*
VIRES ALIT. Ii repare les forces. Aumentale forze. ÇD?acî)t tUlï fldvcf eCr
8. ©ne Aron auf einer (Sauf, existimatione nix a. Appuyée fur
h Reputation. Appogiatafopra la riputatane. ©tÛfêt ftcÇ auf Die (£f)re*-
9- (Jïn^dr/ fö einen SSienemßorbintf Gaffer tautet Consilia
MEDIA FUGIENDA, Point de milieu. Mente di più bono. $)îittelmaffige
Statue- fepnD faifd).
io. ©ne- £anö mir einem StrcfeL QmA SECRETO ab omnibus.
Celui qui a le fecret a tout. Chi h* ilfegreto h* tutto. ^U Detti ®CbeÌmntt*
jìecft alleo »erborgen*
1 1. SMe jwif^etr Der ©orni« hìnlauffenDe Croi. Präsentia no-
cet. Sa pra&fKe nuit. Suaprefen^a e nociva.. %[)tt ®egenwan (cC<*D*t
ï 2. gin-gluf/ Der fiel) in wî Fleine ©troène öu|ttv:i(cf. disjunctis
VIRIBUS. Les.forcesdivifées. Le forze fon divife. ®]\t ilïtbtiltW &W§ttn+
a DEVISES CHOISIES.
B %
7 * Sfagertefene ©fan * ïïiibtt.
i. £in iffieinrebe/fomc6tme(>r öh feinem $faN (lefjef. OPIS indiget.
Illeabefoindcfoutien. A bifogno d'appoggio. %£)at .£)Ûlff OOnnÓtfyen.
a, gin Lorbeer* Q5aum/ Deflfen grojfe S^eig abgef>auen/unD nur einer bau
»on $u oberjï übrig getafien tvorDen. Triumph ali stipite surgens.
Je fors d'un Tronc accoutume aux triomphes. Sortifco di un tronco avezzo à
trionfi. 8u*f?t0fet$<m ©tamm entfarofien.
3. £ine$utteb$aube ouf einem Durren 2lfî. NEC dum cessât a-
, MOR. Mon amour dure après la mort. // mio amore durera, in* eterno. CQ7et#
ne Siebe nrôfjret Dod) immerfort.
4- ^in^rbee^unöein^aulbeer^wetg/öie/wolteubereinonöergeten/mit
geuerange$uuDetfe$ni. IGNEM parit repetita frictio. a force de fc
frotter le feu en fore. Nafice il foco dalla forz, a del moto.(^tç\xd gertben/gibtgeuer.
s: &in Zitronenbaum toller grumten, solum a sole, je ne ferois
ïien (ans le Soleil. Senza il Sole non farei niente. Ofyne Die@0nne tt>dre td) W'C&t*.
6. gin Ulmen > Qtoum/ woran ein SOöeinftocf angebunDen t(t. amicus
IN MORTEM.. G'eft être ami même après la mort. Il moderno amico final *
morte, Sgif! in Den $0Dt. "
7. €m§abrnfrautunDein@cr)i[|fro5r na^e bepfamen fîefjenD. dispa-
REM VITES. Eloignez vous des perionnes, qui ne fimpatifent pas avec vous.
Lontano da chi non fi fa con voi. ©efell Did) $u Deinetf ©leidjen.
8. Unterfd)ieDlic&e®?agfaamen*£opff / Daröon Die b&d)fte unD lângfîe aU
gefcfclagen roorDen. aquari pavent alta minori. Les plus éïeve*
craignent d'être égaux aux petits. Le più grandi temono ejfere come It più piccioli.
#dj>e îcutc forate» (icb »or Dem gali.
9. bauten *S?raut / t>on roekfcein Die ©^langen &tnroeg fliegen. PRO-
CUL ESTO PROFANI. Loin d'icy Profanes. Allontanatevi da "Profani.
•&inroeg mit Den Unreinen.
10. Cine £orn , ©arbe. NON metentis, SED serentis. Elle
ji'appat tie*t pas à celui qui la coupe , mais à celui qui la ferne. Non al tagliatore ,
" màalfeminatore. S>em<gâenDen unD nic&tDem$fâbenDen.
il. €ine gepflan^te Milien. INCLITA VIRTUS. Il a toujours de la vertu.
Hafempre lafua virtù, 3mmerju tugenDbafft.
12. ÇinewekfeÇulipan. absente sole languesco. je unguis
dans l'abfence du Soleil. Languifco per U lontonanTa del mio Sole. 3fCf) jCfcWeU
<feo()ne Die (gonne.
i3.^ufigeBreiteteÄorn*©örben/Dieebenfollengetrofd)cwerDe.TR T BULA-
TIO DIT AT. Les Afîi&ions font utiles. Le afflit ioni fono »r/7/.^rubfal tft nufc f, d).
14. gwep Cupidines, Deren Der eine Die $reue anbietet/ Der anDere aber
felbe niefct annehmen tvill. negare jussi, pernegare non jussi. Tel
xefufe, qui apres mufe. Chi mi rifiuta, mi bramai. gUÜOr i>erad)t/ (jernac&gefUC&t.
if. CineiSc^erbe/tvoreinDie^flan^e^afaiegefe^tif?. QUO melius,
EO SUA VIUS. Plus doucement on me touche, plus douce eft mon odeur. Chi
più mi toccar a, più »doro fentirà. %c fan ff ter ongerûfjrt/je ltcbUcf>ei* gerochen,
DEVISES CHOISIES.
o^ ä\
8 Sfu^etïefette ©fan * Silber.
i . gin Cupido , ber feinen ^fdl an einem (gcl;lciffftem [c&arffct. MENS
IMMOTA MANET. Je vois tourner le réfte, mais mon efprit eft content. jf$
vedo rimaner il refio,ma il mio ßiritoe coßante. £)a£®CmÛt!) bleibt OfyngeântK'rt*
2. gin roüfce gnfcte / fo mit iftrem ©c&nabel ein ©rag (greffe*, defi-
CIAM AUT EFFICIAM. J'y périrai, ou f en viendrai à bout. O perirò , oU
fucilerò, ©efìorben/ ober Durd^ebrungen.
3> giti Cupido ofyne Rkl)cvi tyfeil unD ^oaen/ aber mit berbunfcenen 2fu*
gen. PULCRA PUELLARUM LUMINA TELA MIHI. Les beaux yeux des
Nimpbes font mes flèches. Li belli echi fon lt mie fre-^Xe. %\\§ï\\ fcf)Órier 3un0,'
fraucnflnö meine <})fetï.
4. gin Cupido unter einem ©artender, amoris ostium, non
HOSTIUM- C eft pour les amis , & non pour les ennemis. E fer li amici , non
per H nemici. gg f]e!)t für greunb / uno nic&t fur geinDe offen*
f. Sine ÇSeflaliff^eSungfrau/meîcoe auf Dem ?{ (rar ein ewigem geuer im*
teri)dlt/unt)einCupido,Derm!tDerfe(benretet. nostra eterna ma-
GIS. Mon feu durera plus que le vôtre. Il mio foco durera pili che P vofiro.
$Datf unfere bautet w\ (anger,
6. êtn33el/Der|icl)r^iflm^0e^ôaett. mea me virtute involvo.
Je me couvre de ma vertu. Mi ricopro della midvirtu.tylit meiner ^ligenD beDCcf f.
7. gin Chamäleon. MUTATUR IN HORAS. Il change à tous momens*
Cangia a tutti momenti. 2i(l 2lugenb!t'cf fcerdnbert.
5. gin Cupido, fa einen Çpatf mit@5oJt> auf flutter. AURO CONCI-
LI ATUR AMOR. C'eft avec l'^r qu'on me rend favorable. Con t oro fi riconcili*
l' Amor. Zitbt i(ì um ©elt> feil.
9. (Sin Cupido, ber feine pfeife bet) î>er<Sptêc tri einem geuer anbrennet«
LENTUS , TAMEN ^ETERNUS. Ce feu eft lent, mais il durera toujours.
Lento , ma etemo. £angfam aber tmnt$ri»S(jrett&.
10. gin angebogene ©Iode, sibi non sapit uni. Ce n'eft pas pour
elle qu'elle Tonne. Non fona per fé medema. îftifyt fût ftCf) allein.
11. €in Cupido, fo ^agfamen^torneraugfaet. oblivioni. Ceftpour
oublier tous mes maux. Perfcordarmi dì tutti i miti mali. gur ^rCjejfeilbeit.
12. g ine Spinne/ bicil)rierrijfeneé@ett)ebroiet)eraugbeflfert. inter-
RIÏPTA RETEXAM. Je raeommode mon travail interrompu. Raccommodole
mie rotte trame. 3$ öerbeflfere bâti Serriffene.
13. gin »cm donner* ©tratygetroffner Lorbeerbaum, spoliamur
JURE VETUSTO. On m'oce mon ancien privil-ége. Mi levano li miei antichi
Privilegi. £)e§ alten 9îecf;té fceraubf .
i4. A €in (gr&fc&wamm. quod cito fit, cito perit. Ce qui
vient vîce , meurt bien -tôt. Che preß nafte, preßt per ifc e. @ef(()tVÌnt> QU
bohren/ gefc(>n>inD vergangen.
ìj-. gine Turteltaube auf einem tmrren gracia, in fletum duce-
re VOCES. Je ne chante que peur me plaindre. Non Céinto , che per piangere*
Wein ©efang / ein grauer * £lang.
DEVISES CHOISIES.
8
14-
$ Sfußertefcne <s5imt * Silber*
t. €ta®c&ifF/ foüon ben S&ellen ftinunb lieber/ unb enblid) nad) bem
Çûrt»crfd)lagentt)icî>. FINIS GORONAT OPUS. La fin couronne l'œuvre.
i//ftr corona ï opra. g|ï&« gut / atltégUt*
2. £in©torc&/ »elc&et einen anbern auf ftcfj traget, pietas augu-
sta. C eft une pieté parfaite de fecourir fon pere dans le befoin. E una perfetta
carità [occorrere ilfuoproßimo. <Öie t)Qti)QtXüt)\X\tt £inblt<$e Zitte*
3. gin Cupido weifet einem anbern feine 333unben. morbum no-
SCERE CURATIONIS PRINCIPIUM. Montrer fair guérir. Mal celato, no»
è curato, 2>ie ffrancf l)tit erfennen/ i(ì ber ©efunbfceit Anfang.
4. €ine$u(ipatr. PRETER COLORES NIHIL. Sans Tes couleurs, ce
lie feroit rien. Senx,a color non val niente. 5$litì)t$ Dettiti Mît WC $Qïb.
f. <Sin@pa$. NON CUI VIS PASSEREM ESSE LICET. N* eft pas
Moineau qui veut. Non e Pajfaro chi lo volejfere. g$ fan niC&t etti jeber fentt/
watf er gern roolte.
6. <£ine*ttac&ti0ûl. RENOVATUM NUNTIAT ANNUM. Il annonce
le Printeras. Annuntia la prima vera. ÇQnt Üflt>iget ben SrÛfylmg.
7. €in£ótt)/ fo einen @cepter|)â(t. QUis auferet. QuimcPôtera.
chi mei toglierà. SDßer Darff mir il>n hinweg nehmen ?
8 . Sin ergrimmter Mars , welter t>on ber Siebe beraumet wirb. DOMI-
TOR IRv£. Il dompte la colere. L'Amor doma il furore. SQttWltlQt Dett
Som.
9. gin ©taffefet n<5cf)ft einem aufgefpannten $uc& $um magern ad o-
MNIA. Propre à tout. Preparato À tutto. 3u alletti bequem.
io. ginfc&(a(fenber£6». COR VIGILAT. Son cceur Teille, fegUait
fuo cuore. £)aé $*%% tt>acl)t.
11. €Ìn£Ótt\ ANIMUS CUM ROBORE MIXTES. Compose de cœur
& de force. E compoflo di coraggio , e diforz>a. $97lltfy ÙttD @târcf C
1 2.' fin ballon. CONCUSSUS RESURGO. Ses fecoultcs m'clcvent.
Percojfo m'inalbo. 5>UW& ©toffctt jïeiû, iti) iti DÌe*J)Óf)*
13. €in Cupido, einen ©piegef in ber #anb Wtenk AMANTIS VERI
COR UT SPECULUM EST PERLUCIDUM. Pur & net. Puro è netto. £lar
unb fc&ón»
14. €ine Çilie. GANDOR NON LjEDITUR AURO. Sa blancheur
n'efl: point fouillée par l'or. Vero non corrompe Upurirà. &it Sßetfle WtrÖ
tirent î>ur(t> ^3ûID befleeft*
i f. gin Cupido, fo einige Biffati Mit puffen tritt/ unb nur bie 3a(>I/ £in*/
t>cmi\ behalt. PERFECTUS AMOR NON EST NISI AD UNUM. Je
n'en aime qu'un. Un perfetto amore , ehe aÀ unfelo. 3{çc&tf %ÜU ftyet Ï)W flWf
Sine?,
DEVISES CHOISIES.
tv.
ts-
io Slugetïefene Cftm^©lttcr;
i . 3 we 9 dienen in einem Sfittò gekannt auf einem gfrefôeflefn. omne
TUL1T PUNCTUM. Cen'eft manquer à rien. Nefolüknada. £>&tte eim*
Sen Mangel.
a. €W aufhängtet £ÓW. UT SCIAT REGNARE. Aio qu'il facht
Mgner. Jietiò che /appi* regnar*. ShHTOt tt Xt&\tïttl UtM.
3. Söcf 3uptterö £>cnner'£euf auf einen 55erg ^runter faüent). Jövi
ET FULMINI. A Jupiter Sc à fes foudres. AGkve r & à fitti ft/lmim. £)em
gupifet unD feinem Sonnen £euf.
4. gin$f«^ flum * REGIT ET CORRIGIT. II regit & corrige.
-Regge e forrege, gum Uitttl MD WlbeffeW.
f. Sin ©top* baut fein Sfefl auf einen 5ftK<&<$(nttu- Hie tutioi*.
Plus fear icy. <g*> /»* /f*™. *g>tcr {0 ft$eç »o&nen.
6, Sin Q5erö. QU>£ TRIBtlUNT, TRIBUIT. Elie rena, comme eile*
jcceo* Le rende come ï hk risedute, gmpfafyet *TO& l&eiUI mteDe* mil.
7. Sine ginff ernu^. CENSURA P ATET. Son Edipfe &xjtifc l la
wnfore. jËffri Eelife f eftone alia cenfura. ÇDtafj jtCl) ta&len (offen.
S, €ine61öcfe* EX PUIStî N0SC1T8R. Onlaeonnoitaufon. Dal
foxoficonofee. 2t«ï . JCtalty ttftMt.
$. ®a* ©pannile €teti§. pretmm vïrtutiS. Prix deh Vert«;
ha ricontpettfa della Virtm £$(>« t>tt $U$ent>,
io. €in^m/5efffî*im©piegeïb#fcÇflaf. semper idem. Toôjoo«
iemtme. Sempre il medtmo. QmMtbM fret »MΧe#
ii. Sine fffdjettttf #ant>. NON SEMPER TRIPGDEM. Il n'eft pas
toujours fefte. No» fempre fortunata. $li$t tâ&it einen Söre^fug.
ja. €in€om?)aga!ifDet@e#. Immobili* ad immobile numen.
Immobile à urte immobile Deïté. Stabile ad ma ßakile Deità, Uni>eWe&(Ì$
*■*■
mVJMS CHOISIES.
io
tû
Cx
h Sfu^tlefene ©fan * SMtoer.
T..Cjne5Be^ÄtioeI/unöcmgu6^cneüt)artntun, me trahit al-
TUS HONOS. L' honneur fuit la vertu jusque* dans le plus haue des Cieux.
V homrftgue la virtù fino al Cielo. 2)11*$ Die £t)U dtìQCW^tt
2. éin#unb/fo an einem SSaum fraget quietum nemo impune
1ACESSET. Ne cherche pas celui qui ne te demande rien. Non cenar i chi non
ti cerca. Unruf) bleibt ntcfet «nöePrafft*
3. £tn #unD/ Der (ìtj an einem &aum (e&mt. noli me tangere.
N'éveillezjpas le Chien qui dort. Non toccare il can, che dorme. 9vÛ&ïmiC$
tìkl>t an.
4. €inflnefne©au(an0ebunbenerguc(jtf. securitas altera. On
eft en plus grande feurete,quand on s'eft faifì des perturbateurs de P Etat. La catene
tUßcHrtadepA%,z>i. gur (Sicherheit.
f. $Drep fronen an einer £an&en. este ° duces. Pour nous mériter ,
il faut vaincre ou mourir. Seguiano la vittoria, gut $?fld)folôe.
6. €in $(>ónir / Der fia) »erbrennt, sola facta solum deum
SEQUOR. Jensen veux connoître qu'un. Non voglio cono/cere che uno. ^$ä)
rceifj nur aon einem allein.
7. S>ù\) Dateien *Q5àum aufbrepQSergen, cum tempore. Avec
le tems. Con il tempo. $ftit ber %tit.
8. €ine Aron mit $rce»en Lorbeer > Steigen. Salus et Victoria
NOSTRA. En une bonne union confitte nôtre confervation. In una bona unione
ionfiße la noßra confervatione. QMÜcf IWb @Ìe$.
s. gine^eit^uôelunbbrep^aumebarinn. brevis vita magna-
NIMORUM. Ce qui nous cft utile, nous quitte toujours trop tôt. Quell che
è più utile, ci Ufcia più preßo. ©ie SlUerlicbfîe fìerben jum erfìen.
1 o, gint £anb/ jo tincn Carbinal^ut ()cllt. ductore deo. Dieo
conduit tout. Dio conduce H tutto. Unter QbQtUi Q&thit.
11. Siebc&^tritfe. FORTITUDO EJUS RHODIIM TENIìIT. Lare-
fiftence fait peur au Tiran. La refißenz,a (paventa il Tiranno. ÌuDurcty feine SDflpf*
ferFeit.
12. €tnì5urn/benebenfìfec&oQ5^e!. accipio nullas sordida
TURRIS AVES. Lalegerctënemelâuroitplaire. Vinconßan^a non agr adi/ce.
3d) netyme nicht /«De n ein.
13. &n in Die ©enne fdjauenbet $bfer. PR/£STANTI0R animus.
Sans crainte. Sen*a timore. j&a$ (temuti) ifì nOC& eDler.
14. gmengacflcn. JACTA CRESCIMI^. Nous vivons de vents. Vtvia*
modi vento. £)urd) ©cDwin^en ju^enemmen. s
if. tyfeil unbQ50cjen. TRACTA MAGIS FERIUNT. Les paroles ne
Meffent non plus que moi. Le parole non feri feono più di me. @frWtf gefß(Wnti/
ftaref gesoffen.
, DEVISES CHOISIES.
12 Sfu0erfefene®inn*35tfòer.
I« Çttt^tertt. MONSTRAT VI AM. Elle montre le lieu ou naus3ev«ui
aller. Vera fiortata aüa vìa. gctfll &ett 233ec>
a. ©n ru{>ent>er £ón>* NONFURIT, SED INDOMITUS. S'il «-e«
point furieux, il eft invincible- Nom èfuriofi, ma iaviucikile. 5$liti)t tt>Ut#
ttnb/ fonöern of>nûbettt>ttiDIt^
3. groet? toennen&e fielen* ut duo unum componant. a£*
de n'en Faire qu'un de deux. Sono dniinuno* J£)a j? 3 we 9 ^ n ^ tterDetL
4. gitt fepkQtl SPLENDIDIOR^MOTU. je fuis plus brillant quand
on m'agite. Nel moto più brillante. <&|5tf£t mel)r/ tt)ÛHtt tt btMQt ÏOkb.
S.''&mß*nnmiidUm. VOTA SEQUUNTUR EUNTEM. Mesdefi«
le fuivent dans la courte. Segnerò li tMoigiri. <ê)#icf t îf>re SOBÛn fd>e na$.
6. gin #erfc auf bem gaffer* pacatis ludit in undis. il Te
joue après l'orage. Si folaga nett' acque, (£r$6kt ftcfj tiacf) t«m ©turttt.
7* ©nSWWHÎWU ALIENA GRAVANT. Ce que je prends de dehors
me rendpefaute. Le cofe aliene mi rendono fé 'fante. SÈuTCf) fçejnbDeUftfÎ bfr
feiert,
8. &n ©effefc INUTILE AMBULANTI. Je fuis inutile à qui tic fis
tepofe point. San inutile à chi non ripofa. *Ütid)t fllC Î)!C ®CÎ>etîbe*
5. €m $tïumj>r) *2$ocje«. gaudet sub pondère tellus. u
terre eft bien aife de me porter. La terra regieifie in foßenermL 3}U ©,*&$ trägt
micf> mit greu&en.
10. gin leerer 9fc>ge(*$eft$* sine arte vacat. eile .eft toujours
vuide , fi la rufe ne s'en mêle. SeV arte non gioca , /im ßmfrle vota. SJQiri)
tmrcfc £tfîi'ôfeit soll semait.
11. @inQ3ûf#el$fei(mtt emetti Striti urnlmnt>en. OMNES CONTi-
NET UNUS. Un feul les unit tous. UnafoUle firinge tutte. ©nCd^cUtjft
aüebe^fammen.
12. (Sin ^D<îd>t^5cmr»Q:î)«rn cm î)«ti Ufcr ^6 ^3ïccr^, terra m per~
LUSTRAT ET UND AS. Il éclaire la mer ,&: la terre. JUufl.ra.il mare , è l<u
urra. Q3e(eu<$tet ŒBaffcr tint* £«nt>-
13. (Sin Cupido, fo einen Setzen $u Q3öt>en gebracht / ont) iljm einen 3au«i
«ngelegt. REFRENATUR UT AGNUS. J' en fais un Agneau. Il freno lo
rende manjueto^ Sßk ein £mnm foàafrm.
14. gine ®orîh^ ttfyt unter j&fcfrn S£Dx>I<f cru mihi toixunt nu-
BIL A SOLEM. Les nuages me dérobent ma lumiere. Le nubbi mi tolgono ilmii
fole. S)ie $E$ofc? en benehmen mir bat titftt.
if. gin Diesen. SPARSA COLLIGIT. XLrainato ce qui iwic epars,
Raduna le cofe frar'fe, ©animici î>tô 3erjtre*Uk
i3 2luj?ertefene ©fon 4Btlber*
i, €(tt gufateti *Q5aum. uno avulso non deficit alter.
Mort l'an , l'autre naît. Mancando uno , na fie V altro, (?$ iß g(eiû) Wieber eitl
«nbecer t>otf)vmbcn.
a. £mWau mit feinen 3ungett. cum pudore Lj£TA foecundi-
TAS. La Charité avec la pudeur. La Carità è la vergogna. ©$attll)afftC
gruefttbarfest
?♦ (Sin^fau/ bec feinen (geöweiff augbteitet/ unì) feine Stinge beöflcfr
tat NON MINUS CHARITATIVUS QUAM SUPERBUS. Aulfi charitable
Qu'orgueilleux. Non meno caritativo chefuperbo. ©Utfyer^tg lint) böffclrtig.
4. €mMb>Q3ocNnb(>alb«gifc&. fidem fati virtute seque-
MUR. La Vertu eft meilleure que toutes les chofes du monde. La virtù fupera
tutte le cofe del Mondo. $ugenbf)û|Tt gelebt
j\ g i ne <Sc()il Ö'fttOtte. FESTINA LENTE. Avec la patien ce on vient
à bout de toutes chofes. Con il tempo è la patienta ß viene al fin di tutto. (?ilç
mitteile.
6. 3wet) Slncfet DUABUS. Rien de plus afleurc. Aßicnratißima*.
tßlit Ó^ènDen.
7. £ine 3nful in Dem SDîeer. tuscorum et ligurum securi-
TAS. Seurecé à plufieurs. Sicurezza à diverß. %ï)m Dielen JUC ©i$et#
8. gine Diana, einen Sogen inbtt 4?anb faltenb. integer viTiß
SCELERISQUE PURUS. Le Sage à domination fur les Aftres. La Sapienza,
fupera li Aßri. £)j)ne $afc>et
5. €in(£reu& uni) eine fltOtt. DEI VIRTUS EST NOBIS. Lavertude
Dieu avec nous. La virtù di Dio con noi. Q5Ö^^ tttit tintf.
1 o. (Sin SBeib/fo jmifc&en einem Zbmn unb einem Sßolff fïe&et HETRU-
RIA PACATA. La paix entre la férocité &infatiabilité. Lapace vince la ferocità
è la improbità, gwbe KtlfytL
11. €in$?eer>(g#wcin/ fo(ìc6umeinen5lncfer&erumfcbn)tngt fe-
stina LENTE. Ne faire rien fans confai. Non far niente fenza configlio.
&Ue$ w>bl überlegt
1 2. è)rep in emanber gefügte Üiinge. superabo. je vaincrai toutes
chofes. Supererò tutto. 3$) Witt ûlletf ÜbetttMttben.
13. (Sin £orbeer*35aum. Li£DENTEM L£DO. Ilnefautpointoffenfer,
mais défendre. Non bijogna offendere , ma difendere. 3$ WïUje ben ÇQtt*
lefcet*
14, gin@d&iff. PROSPERO MOTU. Avec la diligence & l'étude o«
vient à bout de tout. Conßudio , è diligenza fi vie n alfine di tutto. $ÏÏit ©lucf.
if. ÇinSDeibébilb/ m |ìd) felbfl entleibt famam servare me-
mento. Mon exemple durera à toujours. Immortali farà il mio efempio. gilt
outen^afjmgebt über allei»
DEVISES CHOISIES
13
D
14 Sftijtfrfefette ®imx < Silber,
i. Sin Hercules in feiner ^Dteöcn» hing labor et virtus. Dés
icy le travail & la vertu. Di ani il travagli* > e la virtù. «J)ierW>JJ î Ôwlttît $U>
8en&mit)$apfferfeif.
z. €int)om^îa^^c^nnie&erô<fcf>rageneé^trat^ ne quid nimis.
Rien par excès. Tutta ilfufcrfitto e nocivo, JJtl m\ f fi fcf)dWc&.
3- SDûtf ^rojanifc&e <pferi>, SPECIE RELIGIONIS. Sous prétexte ds
Religion. Sotto ilpretcßo di Religione. ìXtiUX D*m ©$ew î>er SJvtlt&fet!»
4. Sin Q5autn/ woran jerfcfy'e&ene ©fcô#*3«K&eii «»fe^angt ftnt>,
ALIENIS S P O L Y &, Des dépouilles d» autrui. Delle foglie altrui. Siti*
fremb&m gXaufr»
f. Sine^ab(îficÇe^r0tte. LIBRATA REFULGET. Elfe éclaire également
a tous. Hi/chiara* tutti ugualmente. @(f)tÌtKt ftlltß»
e. Sin ^aum/öerent£we?geftyaffet miro, a se pendet. n dépend
it lui même. Dependi da lui medemo. Qfcfk&t Dt>tî jtcf) ftlbfUn,
7. Sine^at&t LUMINE SÖLIS. Pe la lamiere du Soleil. Dal lum$
del Sole, $Dur$tw@omwn ©cJkh*. . .„
8. Sin ■*ufaefpa»»t«*$iK&jttm magern ad omnia. Atem. ^/»^#.
guancia
S. Sine Snfuf. NEUTRI ADHXRENDUM. Ni d'un core, ni «faatre.
M da una banda , ne dalf altra, gemetti $f)eil <Wfran0t&
io. gwep^änb/Wc ein öecJfwiöiiOen. sine Damno sUì£ lucis.
Sans decher de fa lamiere. &»&« mancante del [m lume. Q\)M @$<$Ctt t>*0
eigenen £icc&t&
11. Sin CO?aöne^@feirr. VOLENTES TRAHIMUR. Force volontaire.
laforz,a volontaria. 2$iï (äffen IWtf fjeme JJe&Cth
12. Sin@rabma&f. FUTURUM INDIO AT. Il pronofti<j«e l'areniti.
ironeßk* ïaHvtrirt. %%\%\ fc«£ &Ünfftiße (M.
DEVISES CHOISIES
14
i*
V> 2
ïç Sfnjjetfefene ©fnn^ S5ifbcr;
u. gf» ofifßtmi getfctv (Mjcnöcr _gic&teroQ5'aunr.. QPIS evellet.
C^ivpaurra l'arracher. Chi mi porrà [radicare.. 533er foli tf>n aujjreiffen.
à. @lï £te&#» ^nopjf. MORS SOLA RESOLVET. La mort feule me
denouësa. La morte filami 'f dogli er à: ^îlirdlTcifî ÖCt ^Obf.
3. ©natrgeiûttbter Q3raubter.. Damnum minatur, non timet.
Il ; menace ôc n'a poinr de peur.. oV/d! temere , * »0# fwf.. ^VOfyct Ultò forçât
jM)mci)tv
4. . .gttr 33*g«r/ mit ber <5pi|eunter ftd> retcÇenb- porgite lauros.
Il ne faut que me montrer des lauriers^ Nonvoglio vedere T che palme, Q3ïiflÔt
^ßrbeetr* ^Cranße - .
fu (gt'ne @Dntr«m®'fattie.. QUOCUMQUE SEQUAR- Je le fuivrai par
tour. Ti feguiro dove ander ai. gDiflt aUetìtfy«ÌbCn na#.
é> gin junger 21-bler/ fû anfangen roi ü ju fliegen. NOtf annos ANI-
MUS» REQUIRIT. La valeur n'attend pas le nombre des années.- La volontà non
cerca iltempo.. §ugenb $tfllK&tatlf&fc %$)?*>
7 r ©n£orbeer*«n^-etn'®lprtemg;»«iö-.- ALTERA ALTERiiiS MER-
CES. - L'une eft la recompenfe de l'autre;. Unno* e la ricompenfadell altro.. (Pj*
8- ©tr35tenero@c8»"armv Qtr^RiT ut PROFicrAT. n'eherche un
lieu pour s'enrichir. Cerca un logo per avanzar fu ©Ud)etfeineniftul|en.
9. Cine gegen ber ©otme fltegenbe ©dbwalbc* gr atiatus evocat
ÄRDOR. Sa favorable chaleur m'attire. Il Juo grato calar mi> attira:- SDieatt*
mm%m ZB&tmt ladet micfr.
rov ©n -©Oimemgfcfeer; TOT HORAS, QtTOT VIRES. Je marquerai;
Tes heures félon ma force.. Mi fur er l bora' a proport ione., ©0 ttìel ©tunbeiV
atè£rd(ftenv
h,, ©n grucÇfr fragenber 35aum in diliger Q5(u(). v sr tempus fa-
VEBIT. SUe rems m'eft favorable. Se il tempo mi favorirà.. f^QaiUt- OÎC 3'Ctt'
gunfìig ift
1 2. ein CotalTen ^ gtoeig / auffcr&ûlb benr 20affer; duritiem qU;E-
KO. Je fors pour m'endurcir. Cerco la durera. JJfJ) trad&te fyart JU WerDetlV-
13. èine ©infìern < ober ^jingfl >Q$lume/ roelcfre frûf? morgen* fefjr mi
riecl)ét MUSIS AURORA BENIGNA, Le matin ed favorable aux M ufes..
L- aurora e favorevole alle Mnfe. gfrôïgettV©tUtlD tragt ©Olb im $ftUïlb;
14. &\ £a!jn mit aufgeregtem fîopff. et soli et marti, jeto
d'evoaé auSoleil & à Mars-. ^ &>/*, & a Marte io fiiP divoto:. Q3et;b(# ber ©OH*
wen 1 unb bann benv C!ftar&
if. €tn dolmen ■» Q3atrm / bei; beffèn 2£ür&ef ©orangen wibgrofcÇejtr
feÇetî. INVIDIA. INTEGRITATIS ASSECLA, L'envie fait -la cour à l'integriré.
L'invidia; f a U emù a-lU integrità.. &W Sfttiì) j|$ $w' tyufxÌ<fytÌQU\t 9?ac&*
fefgir«.
DEVISES CHOISIES..
15
i6 ^uieriefene <Smn ; Filter-
1. eitte©i0fcn><ÏBur^L HUMIUBUS GRATIAM. 11 y ade îa beauté
4ans l'humilité. L'humiltk nella bontà. £)emut() Ì# angeneljm.
2. gine ©onnetl^Iiim, SOLEM .SPECTO. J'attens mon Soleil. Au
tendo H mio Sole, %fy $lft wd) ber ©OtltK*
3. (Sine Q3lum/ ffeifer&Sfton genannt, modesta Juventus, ho-
nesta SENECTUS. Sanaiflanaeeft-modeftejS: fa vieillie honorable. La fa*
snafeita emodefia , è fi/a vcchiezjz,a onorabile, %\\$ÌW Sugettb/ tfytìifytt 21 Iter*
4. gm$?cuita>urff7 fu ebea wbiegrben binetn fcl)Jieffet. atris nil
OBSCUR A LATEBR1S. Elle eft aveugle & cherche l'obfcuritç. Cerca l'oifcurita*
3(1 blinb/ uno fuefri boefj Dw gmfì^ctwi^.
f. Cin^ibcr/wclclKr/ &amiternic{)tmocf>(c^fanâcntt)erî)en/ fìd)fe(b*
JUnbie®eburt&®eilenabbei|Tet. modo vita supersit. Cela eft bon,
pourveu «qu'il n'en meure point. Qu.efl' è il modo fer fuggir la morte. S33cllH1 t$
nur Daö£ebcn bann bringe.
6. (gin Q3iber / fo ndcijfì bem SBofter <m einem 35num Ußgcf . perseve-
rando, il en viendrai bout par là persévérance. Con la per fever an^a fi vinew
il tutto. ^urd)be|ìdnbifleé2(nr)a(tcn.
7. giti 2lDler, NON CANTU, SED ACTU. Non pas ma voix, mais
mes actions. Non il canto, ma le anioni mi fanno .conofeere. S£tcl)f Mjr mit
S8?orfen/ fonbern in bernât felbtfen.
8. €in€rocot)iUanDemUferE)ef^ìi('8(u(Teé. tempore et LOCO,
11 fait le lieu & le tems Sa il tempo, & H Iseo. $$eifì get't uni) ort.
s. fin giefrorn/ ber eine -èaftamea aitó fcer ©d>aale*t f)ttau$ nimmt
LATET ABD1TA. Tu nel* auras qu'avec peine. Non P -baverai , che con peni»
(gtffieeft verborgen.
10. ^inmit-außöebreitenSiuoelnlmiffenberStröttg. NON volati*,
SED CURSU OMNES SUPERO, je ne vole point, mais je furpafîe tous lei
animaux. Non al volo ma al cor fo fupero tutti, ^(l) über ftfUffe alle.
1 1. gin fliegenbet' 3ìbler. et profun dissima quoque, il voLt
jusaues dans les abvmes. Vedef.no alli abbiß. Qï ftf)et bue 5lttertìJtttejtC.
12. gin Cupido, fé einen 03 el$ fé (jet. crescunt illac cresce-
TIS AMORES. Deux cœurs s' iimiTant. Due veri fi unifeono. £):<> .jperÇt'U
fugen fìc(Hufanimen.
1 3. €in cibler auf beni SjcM\>t eine* £rtfc&cn*. instante Victo-
ria. Je le tuerai par fon activité. Vuccidoro per fua deflrex^a, ®er &\S%
bleibt mrr gewig.
1 4. €m %bkv/ in ber regten Pfauen einen 5>ermer»ÄeuI/ unb in brr îku
tfètt ein öel*S»<iö &a(tenb. UNICUIQUE PROPE. A la guerre & à la paix.
Alla guerra , & alla pace, gum 5\TÎCC^ unD griebett.
if. gine(S$langc/ fo fief) iî>re £aut $t»ifcf)en jwepen ©feinen ûbffreiffr
(et. VETUSTATE RELICTA. Je ferai plus beau quittant ma vieille peau.
Cangiano* la foglia divengo pin bello. gjßann bit a(tt 3<$W tyXNOfy feptî»
DEVISES CHOISIES.
% 3
16
^SJ
§3=^
3
^\
*
■'(
\
•&
!^Sï
RP^f
^j^
i 4*l
«?
^^g
ra r
- = —
=^~ ."-
^\
/S
17 2(ufkrtefene ©inn * Silber.
t. €in Cupido., fu einen ©rân^@teinum(loflet. CEDERE NOLO, SED
CEDERE COGAR MORTI. Rien ne m'arxéce. Niente mi.arrefiar -k. %li<fyt$
tt)iDei)ìe^t mie Dann ber^oDf.
2. ■Stne3»illin9 î gc.UC6t. CONJUNCTI SIIMIIS. Nousfommesunis.de
même. Noi fiamo. uniti infieme. fSDiC fìtlD üercintßf »
3. €mbwnnent)^^)etêjtt)ifc&enjtt)et?en^3rutn^n. décor , candob.
ET AMOR, la pureté de l'Amour <& la iìncerité. lldecor dell* amor , e /<*-»
ftneerita. ©C&itt lïttt) (teblÌ$U
4. (gtnna*öem2in9e[^temfe6ent)e^fei(. unus sufficit. Une
feule me fufrìt. Una filami bafla. Stnert|t ÔCnug.
r ♦ SwetHufamen .-gefuste brennende ^er^en. ex duobus unum. De
nos deux coeursi' Amour n'en a fait çju\un. Di due un filo. %w$ ^VCp.en Cine&
6. Sine (gönne unb ein brennettbeé £er& Darunter, elevor iroi
CONSUMOR. J'élève ou j.econfomme. Mi [allevo dove ardo* £$t\ ber *£)&!)£
7. Sin Çeftean/ bec feine Suttöttttrancf et. in mortje vita, la vie
dans la more. .Nella mortela vita. %U0 Dem IfcOfet Ddé £ebem
8- Sin £anî>/ fa ein S5tlCÏ) f>alf. FAC SOLVERE NULLI. Je ne déclare
rien. Non dichiaro. niente. gür jeberitiant>erfcl)(öflfen.
9. Sine ©onnen * diurne oftne @onne. vìvo iNTER e angustias.
J'attens mon Soleil. Jo vivo nelle. anguftie. \\ftUi\uWUt ^ditïÙbtWlê,
io. Sin ^flrabig^Ûâef. ALTIORA PETO. JenMfpireqü'aux.chofes
élevées. Defidero il mio centro, gcj (ÌrebeiiaC^ fyô&ern einten*
li. Sin53ßette^ga5nfein. SEMPER IN MOTU. Si vous changez, je
changerai. Cangiero cangiando. ©tettf in SSer^lM^.
i2. SinQ33e(t^ucjelauft)ec©eiteIi9enb, *STULTUS FIDIT. Sot, qui
s'y fie. Folle , chi fi fida, gin ^an trauet j&arauf»
i ?. Stoei^aimen* Q3aume / bie oben jufammen (toffen, idem nos
UNIT. Un même penchant nous unit. La meàcma inclination ci unifie. Si'
netf üeretnigetiim*.
14. Sin^pieaeL DICO VERA. Je dis la vérité. Dico la verità. 3$
fase Die SDDavl)eit.
if. Sin £et| / fo burtl) einen ^renmSpiegef angejûnbee wirb. IN-
FLAMMATUR. Je brûle & ne confomme pas. Se infiamma , e fur non arde,
SOirb entjûnbef.
DEVISES CHOISIES.
17
tô Sluftftïefctte ©tmt * Silber.
i. gilt jerbrôd&ener Negern reparari non potest. Onnepeut
la foûder. Nonfipttopinfaldare. $(W tlityt WietW gelotet Wïbttl.
2. gin SJorbee^Sweig* AUSPICE UEO. Dieu aidant. Dio ajxtanteji .
3. gin@c&iff/ fo bur* cfncn drenti ><§pteget/ worein bie (Sonne fc&et*
net/ angejunt>et n>iri>. intrat lux et exit ignis. h y entre des
lumières & en fort du feu. Entrano de lumi , e fortono de fiamme, ty'ecÇt gefyt
hinein/ un& S*tw (>erau$.
4. ©er (georpion an Dem #tmmef. pejor superius quam in-
FERIUS. Pire là haut qu'ici bas. Più nocivo lajftt cfr in terra. £)er Obere Ì(È
fcf)at>lid)er / bann Der untere.
f. gin abgefundener $feif. vel ascendere VEL desgendere.
Ou monier , ou defeendre. O montare , defeendere. gntWefcer flfcer fìty / $#
fcer unter fîa%
6. Sine £immef&Sugef. ADEST, ADEST. Prefeht à tout. ?«/««
ìmkW 3fî allgegenwärtig*
7. gin am Raffer fW;ent)erQ3aum. memor a over sa Afe
f eflbuvenir de Padveriìcé. Si [ricorda delle adver fit a. %%% UnglÙtf $ itîge*
tenti.
8* Sroeç jufammen gelieferte @tûcf Purpur auf einer $afef. PURPU-
RA JUXTA PURPURAM. Pourpre contre Pourpre. Porpora appo la Porfora.
^urpur neben ^urpur.
5. gine Ären auf einem pfiffen, bonum fallax. Bien trompeur.
Sene fallace. Q$etrUglÌC&e$ ©Ut
io. gin groffetf @d&iff. CONSULE UTRIQUE. Precautionnez par lei
lieux bouts, cuftoditeaducicapi. ©orge für Q5e*;t>e.
1 1. Sunge Q5âum. FX FASCIBUS FASCES. Un en produit d'autres.
ìln produce t altro. $|ué $DÛf$el MÜM 35Ûfc()eL
12, gin^aurbrec&er. Labor omnia vincit. Le travail firmönte
tout. La fatica fnper* il +HtU, ©)u& WlO %xMt bringt üW iUlWg<»f*
DEVISES CHOISIES.
18
£«
i9 Wugeriefene ©inn * 2Ml&er*
i. gin Cupido mit einem £iec&t in bernant), nunquam extingui-
TUR. Il ne s'éteindra jamais. Mai fi fmorz>ark. £ifcf)t ttiemablen autf.
s. Sine genel*Q5lumencïcJ[)|i einem (Eppreffen^aum. sola mihi RE-
DOLET. Je ne trouve que ectee odeur là douce, Io non trovo che qneß' odor
trato, @ie gefällt mir allein roof,
3. Sine (Sonne- neque retrograder , neque devio, je
ne recule point , & ne fourvoyé point. Giammai in dietro, Qcf) Qtf)t tVCber \W*
tuef / noc() auf bie (gtite.
4. Sine 5vocn?2ie^re/ foüön feinem #aimber(§c&rme r)alberabfaflt
MIHI PONDERA CASUS. Le trop m'accable, 11 troppo m opprime. <Die
2afïbrutftmidNu35oben,
r. Sin (tebenber Steffel auf bemgeuer. si Nisi aqua, nïl valet.
S'il n'a que de l'eau 1 elle ne vaut rien. Non val niente fen&a compagnia, 233a|feC
allein ricfcttfnidfrtautf,
6. Sin Cupido mit einem #riea&95attier. EFFERäm AUT referam.
Je mourrai ou je l'emporterai. O la morte, la gloria, ©terbett Ober Übe W>inben.
7. Sine gerabfìebenbe SSOaag. stateram ne transilias. Sois
neutre dans les intérêts de la Juftice, Sii uguale nellaGiußitia. ?RiÜ)t Über baé 3ie(.
8. Sin Cupido, fo dner ©c^ilD^'rcttf glieael anlegt, ut sit vélo-
CIOR. A fin qu'elle aille plus* vite, affinchè fia veloce. S)ag e? ÔCfC&Wn&er
9. gtnÖRenf*/ ber eine fflBûWenumfaffct. Nihil fïcta juv abunt.
La feinte ne fert de rien. Lafintione non val niente. £)Crô £flUgnen i)t'lfft nÌCf)t.
io, 3wen Cammei/ Die einanber mit ben ^ópjfen ftcttfem DEUS NOßlS
Hi€C OTÎA FECIT. La bonté de Dieu nous rend jojeux. La gratia di Dio
ne fa contenti. ®£)iu$ ©ûte mad)ttf/ ì>a$ roir fónnen $ut£weil treiben.
1 1. StnCupido, fo einen anbevnfdjldgt/unbbieferanbte feine £anb auf
t>\î getroffene @rf>ulter leaet. os cordis secreta révélât. La
bouche parle de la plénitude du cœur. Révéla la lingua quello, che è nel corej .
S)er OTîunb jetât beg £erfcen&©runb.
i 2. Sine JCrOrt. UNAM PETI! A DOMINO. Je n'ay demandé que
cela au Seigneur. Non ricerco altro da Dio, $}ur eine Ijabe tCf) t)0n ber»
i&eSiSK^ aebettcn.
13. Sin Cupido, m £er£ in ber #anb r)a(tenb. ne celatur ignis.
Je ne puis brûler & me taire. Non fi puoi brugiar tacendo. £)a0 $tUM laft flC&
nic4)t verbergen.
14. Sin Cupido, fo ein (Seil brevet, crescunt vincula reces-
si!. En m'éloignant mes liens croifTent. Crefcono le mie fila, gè tt>eiter iti) $U*
*ucf gefye/ jc (ìeiffer werben mir meine ©triefe.
ir. Sin Cupido , ber auf feinem tfóc&er über M Raffer fahret. AMOR
PROSTAT USUS. L'Amour trouve des moyens. L'amour trova il modo. &\t
£iebefmbet Mittel unMSBtg*
DEVISES, G»Q ISA
tz
so Sfugertefene ©inn *35ifòer.
i. Sine gebüßte unb befjauene Sidje. per damna , per^ccdes.
Je repouflfe après avoir été ble(sc. Rigermoglio dopo effer ferito. $5tfd)àbÌQt UU&
MïHt
2. Sine Q5îen« auf mm ^(umen^et^ hinc studiis aumen-
ta MEIS. Je paife ici ce que je fai ailleurs, lo prendo qui qnello , che pdf*
Mtrove. ^ierautfjiebetc&memeOîûbrttng.
3- Sin IXeoenbDâ^ll. NON AQU AS SINE SOLE DATO. Point de
pluye fans Soleil. No» pioggia fetida Sole, ^ettl Diteti Ofyne ©Ottne,
4. Sin alter $(o&/ woraué noti) ein junger ©prog (jer&or fommt in
SPEM EXSURGIT. Il renouvelle le« cfperances. Rinova le Jperanz*. Ç)}}a*
c&et £offnuna-
f» €m gegeu ber ©onn« fliegefiber 2lbfer. non est mortale»
QUOD OPTO. Cequejefouhairceftdivin. Quel che de fiderò % e divino. Q$
Derart ba$3rrbifc0e.
6* Sine vÇonnen ^(ume» TIBI SOLL Cefi pour le Soleil feul. Soh
per il Soie, gûr bid) allein.
7. Sin Q5ûfc&el jerfcfctebener 5Çries&2Baffetî. eligïte. je vous donne
le choix, lo vi dono a fcegliere. ^SÌWt QCWâftïet.
8- Sin Äapewbaum/ ber aué einem gelfen (jersor bridjt marmora
FENDIT. Il fend le Marbre. Rompe fino i marmi. 33ri$t 0UC& ÓUtCf) ì)\l
©teine.
9. Sin geigenbawn unter ma ©enne, fugit hiems. L'Hiver eft
pafsé. L'inverno e (parito. ÜDer SEDtttter tfl tJOrbe^.
io. Sin in einer gelben * £aube afcgetrucfte Q5i(bmrô. ad finem
SERVAT. Je le conferverai jusqu'à la more. Il confervero fino alla morte. Q5̧
in ben §ob bewahret.
il. Sin©pieôe(. NEMINI PARCIT. Il n'épargne aucun défaut. N$
jparagna alcun difetto. ©cfyonet $?iemanben.
i2. Sine umgeworfene Pyramide ober glamm*©âu(e. ad gloriam
ERIGETUR. Si on la relevé , ce fera pour la gloire. Rilevata fon più gloriofa.
©oll roieber jur S^re auf&eric&tet werben.
13. Sin fel)r r)0f>er Q5erg. UT SEMPER ASPICIAR. Je fuis éleve'e
pour être veîie de tout le monde. Sono per effe veduta. £)amit id[) jeber^it QU
feljen werbe.
14. SDatf ober>jrrbif<f)egeuer. hinc pura semina flamme.
C'eft ici la fource toute pure du feu. La vera ineßinguibilita. $Öafyer tX\U
fprinßt baë geuer.
if. £er^ibberanbem$(>ier<€râ»§. felices inchoat annos.
Il commence la bonheur des années. Comincia il buon principio dell 1 unno* gafyft
«tofltôtffedige*3fa&*«m
DEVISES CHOISIES.
20
JLO
2i Slujjerlefene ©mn * ïïilbtt.
i. €itt 4unW»*aIgbaiiDmit^50lenbef(Wagem absque pudore.
Attache fans blàmc. Senz,a biafimo. £>l)ne &Ò)CMt>..
2. Sroep&ncfer/ greu|roei§ übereinander gebenb. in magnis non
SUFFICIT UNA. Un feul ne fuffiroit pas dans une grande Tempête. Una [ola
non baßa in gran tempeßa. Jjtl ©efatyr tfì einer tlicbt^enug.
3. gin Sit&tetiboum/ »otter grùc&ten. semper matura. Elle eft
toujours meure. Son [empre maturi. 3mmtrt>ar Wtfô»
4. gin93oad/ an einem Q5aumftotf angebunden. NON VOLO, quan-
do volo. Je ne volepas quand je veux. JVon volo quando voglia. 2W) flt**
ôe nict>t/ wann ici) «>ttL
f. gin@olofcNic&*$t«ôenn&«r©fut&. adversa probant. La
bonté s'éprouve dans l'adveiiìti. Za bontà \fi prova nelle V adverfità. £)ur$ l\\ì*
ôlûcf ôcprûfft.
6. gtne ^COne Mit ©tem. PIGNUS AMORIS. C eft le gage d'amour.
Il pegno dell" amore. £)er £Ìel>e tyfaïiÙ*
7 . SmDîin9Dôn^ep|)ant)eii9eî)artco* promiss A frangere pu-
DENDUM. Rompre la foi eft chofe honteufe. M romper lafede y e cofa vergognosa,
ÎDatf QJetfprecfyen foHman nift>t brechen»
8. €ine ©turm^aube mit@pinnenweben bebecft symbolum pa-
CIS. C'eft leifimJbole.de la paix. Il [imbolo della pace. getC^^n bcf^grtebCtief*
9. (Sin ^entpeL VIRTUTI ET HONORI. Il n'eft dédié qu'à la vertu
& à l'honneur. E dedicato alla virtù-, &.al honore. ^OeV ^UgenD UflD Der gf)re„
io. gin ®c6«D^rOtt. DOMUS FIDISSIMA CUSTOS. Gardien fidèle
de fa maifon. Fedelißima guardiana della [uà ca[a. ^er befle *^)öll^«C)Uter»
1 1 . gin abgejknbener gicbenbaum/ um Den fico ein (Spiati (jerum fc&raût*
get. ARIDA TECUM. Je.feche.ay.ec toi. JM\inaridi[co teco. Qu) öetDOfltf
mit Dir $ug!ei$.
12. gtn£aaé. IN SOLO CURSU AUDAX. Il n'eft hardi que dans la
courfe. Non} ardito che nella cor[a. gft ntir im £auffett tapffet*
13. gin (Storca/ fo eine (Spange öerftyfucf t. conficere est ani-
mus. JevoudroislespouvoirdétruiretQus. Vorrei poter tutti dißrugerli. 3$
will (le erwürgen.
14. gin auf fret (Straffen fortlauffenbet #unt>. 'herum qilero. Je
cherche Maitre. Cerco il Tadrone. ^Ct) fuc()e einen ^jetm»
if. gine @an$ auf einem $f>urn. HOSTIS ADEST. Prenez garde.
l'Ennemi eft proche. Guardatevi , il Nemico è vicino. JDet gein& i(î DM'
fcanDen.
DEVISES CHOISIES.
Al
22 Slugetïefene ©mtt * Silber*
I« 6trt6fo!)ÖM. VKJE OGULIS IRA. La colere au devant des yeux. La
colera avanti gli occhi. &er $ÙÏ ti t)0r Uïl SlUôett.
2. 2JM<r^8(Ûôef. PROTEGENT ET DESTRUENT. c Elles protègent,
mais elles déttuifent. Proteggono , ma difiruggono. Q5efcjuÇen Utlt) iWDer*
ben»
3« ^ine brennenbe *g)atit>/ fo bie ÇOîucfen t>er/aô^* compressa quie-
SCUNT. En les divifant on les appaife. In dividendole fi appacificano. gef#
fïreuetfint>fïefïiu\
groep £ânbe/ bie m emanber fcfclasen. fide , et diffide. Fiance &
défiance. Bda e diffidati. 5ftj${ $U Xûûl getraut.
j. @n Stantì *$aw. ET JUVISSE NOCET. Gharité dommageable.
Carità pregittditiale. $Mtte #Û( ffe i(t mir f$dblic&.
é. €in #anb/ fo einen Dvofenfìocf beôieffef. ferendum, et spe-
RANDUM. Souffrir & efpérer. Sperare , e fufrirt. &i& Uttt) Ooffe,
7. Çtp3tagHmiltfnQWM0; Consilia consiliis frustran-
TUIÌ. Les corifei Is s'éludent par les confeils. 1 configli fi deludono con gli configli.
ìi\ì Durci; £ift vertriebe«.
8. €in ©c&ttftfmeff« auf einem sepu^ten Q3aum. purgat , non
NOCET. Il émonde , il ne coupe pas. Lafcor&a ma non la taglia. ^ftt'ctyt filiti
©c&aben/ fonbem juv OSeim'âuns.
5. Siti* #arpffe. MAJORA MINoRIBUS CONSONANT. Les plus
grandes s'accordent avec les moindres. Le più grandi ß accordano con le piò
picciole. ©rop un& $letn / ftimmen mit einanber uberei»,
io. einc@c&fonfle unter QSIumen. prudentia ipsamet. LaPm-
denceméme. La Prudenza fie fa. S)ie !RlUQ\)t\t felbfUtt.
il. <Sitt@tier. IN ARENA , ET ANTE AREN AM. Sur le champ &
avant le champ. Sh il campo , e avanti il campo. JJn UUD W Dem «ftampff»
il. €in £efm unb @tac&ef*@cf)roeim decus in armis. Beauté
d'armes. Honore nelC arme. Q\tXÌ)t in ben S&affen,
DEVISES CHOISIES.
22
Fa
23 Sfugerìefene ©ititi * 35ittw*
i« Siti ©runfpec&t/ ber mit Dem@cl>nabel in einen Q3aum Bohret, h^c
MERCES TUTA LABORIS. Je fuis afsûré de ne perdre pas ma peine. SorL,
serto di no» perdere la mia fatica. £)tt Arbeit £0f)tK
2. gin Turteltaube auf einem Durren 2l(î. idem cantus gemi-
TUS. Mes chants & mes gémilTemens font la même chofe. J miei gémiti fono
H medemi, che u miei canti, cföein klagen unD (fingen ifì eineé wie Daé antere.
3. gm paar Rauben/ ein 9)îann(ein unt) 5Sßeiblein. conjunctio FI-
DA. La fidélité nous unit. La fideitk ci unifee. ©etreue Q3erpaarung.
4. gin Cupido unt) (gönnen* QMume/ Die fîcf) nael) Der©onne rcenDet.
QUO PERGIS, EODEM VERGO. Mon regard vers le Soleil. Riguardo verfo
n mio Sole. 3$ folge natf) / rco Du aucfc fyingefyeih
y. gine*ïïacl)ttaal mît i^renSungen auf einem Q3aiuu. melior do-
CTRIN A PARENTUM. Nos parens font nos meilleurs maîtres. 1 noßri parenti
fono u noßri migliori Precettori, gltem/ Die be|ìe £el>rmeifter.
6. gin gelDfeun/foauó Der ©cbaale fcjlieffrt. nulla mihi mora est.
A peine fuis je né, que je travaille. Apena nata fatico. Qfj) Fan WfJ)t tUÌ)ÌQ feÇtt.
7. gine <gc(nt>albe auf einem £au$. amica , NON serva, pen
fuis l'amie , mais non pas l' Efclave. Son amica nonfchiava. ^d) bin ein SreUUD/
unD fein ©eia».
8. gine &ràf)e unD eine $?acr)t*gule fampffen miteinanber. implaca-
bile BELLUM. Point de paix entre nous. Mai pace fra noi. gin OtynauffyÓ*
renDer^rieg.
9. gine^rcì&e lajìin ein mit CelaefàQteé ©efag steine fallen/Damit Datf
OelûberlauffenunDftetrincfenfonne. INGENIO experi ar J'en profiterai
parmonefprit. Trofitero del mio ingegno. £)Urd)£t|ï UnD Q3erf#laaenf)eit.
io. gmeQMene auf einer Dîofe. sine injuria, je ne lui fais aucun
tort. Non le fonijfun torto. £)l)ne @Cf)aDett.
ii. gin3mmen^orbjufamtDcnQ5ienen. LABOR omnibus unus.
Elles ne travaillent qu' à la même chofe. Non travagliamo , che alla medema cofa.
©ie t)erricî)ten alle einerlei; Arbeit.
u, gme (Sc&rcalbe/ fo über Daé SÜicer binwea. fleugt alio hiber-
NANDUM. Elle cherche gifte ailleurs. Cerco di andare altrove. $?ein &ßin*
ter Quartier ifìanDeréroo.
1 3. gin@omerQ5o9el/foftd)ffI^en in Dem £iec&t »erbrennt. damno-
SA VOLUPTAS. Mon plaiiîr me coûte la vie. Il mio piacer cofla caro, gine
fct)aDtic()eQ3cli!Ììiaung.
14. gin Cupido unD etnSßeibebilD auf einem QMumemgelD. ingens
COPIA, INGENS INOPIA. L'abondance me réjoiiit. La abondan^a mi
raiitgra. ©roffi T liber fluj? unD aroffer Mangel.
if. €in ©piéger uno cine ÇOîuc^e / welche Daüon ^cruntec faut» SCABRA
TENACIUS H^EC. Elle s'y attacherait, s'il étoir moins poli. Si attaccArÌ4
meglio, fefofepiùjfora. S5ej)angt beffar auf Dem Dvaufyen.
DEVISES CHOISIES.
23
24 Sfu0erTefcne ©tun $ SStf&er,
i. gin Cupido ttittmit bemguß auf einen £ut gratum amanti
JUGUM. Mon fardeau eft agréable. Il giogo d'amore è gufiofo agli amanti J[
$Dem£ieb()aber ein fuffcö 30$.
2. gin Cammei/ Dei- n>tDec einen gelfen lciufft. indomablle fatum.
Il ne faut pas combacre contre fa deftinée. Non fi deve combattre contro il defilino,
©óttlic&e 2}erfel)un9 i(l o()m>ec4n&erlic&.
3» gin Cupido, fo fìcf> tm (gpiecjel beftyet. spéculum , ut levis
AMANS, QUIDQUID OBJICITUR, RECIPIT. Loin des yeux, loin du cœur.
Lontano dagli occhi , lontano dal core. $9BÌC Der ©piCgel alle Q5Übnu£ (UWÎÙÎt/
affo ciuci) ein Uic&tjìnntscr Sicb&aber*
4. gin umgertfiener Q3aum/ Der rrocf) effige gtveicj f>ett>or fc&tebt. dura
SOLATIA CASUS. Cefi: quelque confolation dans nos malheurs. Nafce la
confolation da miei mali. Jfy&ttï ^l'0(l itti UnglÛcf.
f. gin umcje^aueneé|)0(^ unfein aböcic!)mtteneg£orn. stat sita
CUI QUE DIES. Nos jours font comptez. Son contati inofiri giorni, gin je*
M 2).ncj l>at feine befïimmte Seit.
6. gin »Sunt) /Der an feinet #errn ©rab fcÇarret pax sepulto.
Laifle en paix les Morts. Lafciatein face i Morti. £aß bte lobten rufyen.
7. gin@tern/fo auf ein©rab fjerab gefallen. Felix morte sua.
Sa mort eft heureufe. E felice la fra morte, ©lóri Itdj) itti ^ODf .
8. gin $f)ôni): in beni getter, fatis contraria fata. Ma deftinée
pour renaître, s'oppofeà ma deftinée mortelle. Mi è necejfario per rinafcercj> .
5lu$bem§obbaé£eben*
9. gin£>el>Q3aum/ fo unten bet; feiner 2öurfcel neue @cl)ofj befommf.
GRE S CE NT ILLIS CRESCENTIBUS AMORES. Elles croîtront & mes
Amours de même. Crefcendo crefeo il mio amore. Oleine 2itb tt>dcl)jct ttltt Utlf.
io. gin £erêjnnfc&en Milien unbOîofen. décor, candor et amor.
Pureté & candeur. Il décor dell' amore, è la purità. (g$Ón/ lieblich Uttb aufrichtig»
ii. gin fliegender 2ibler mit beni Sonner >5Çcuf/ unD unter tèmi eitt
95autn »oli iìngenber Ç86gel. pax decet imbelles, e eft aux poltrons
d'être oififs & à moi de faire la guerre. Per ijpoltroni la pace , per i generofi la
guerra. ©c&roac&e follen nad) grieben traèten. t
1 2. gin Rimmel ober $3albacl)in fur eine öerroittibte gurfïtn. dulces
EXUVIiE. Ses dépouilles me font précieufes. Que fi e foglie mi fon pretiofej .
Slnsene^mer Ovaub.
i3. gin Cupido mit einer geflügelten £anb/ unbin ber anbern fetnett
q50genf)altenb. OPORTET ESSE AMATORIS. Hardi & prompt. Coraggiofo
eprefio. @omu§ ein £iebf)aber fet;n.
14. giti roller DvOfenfÌOCf. NON ROSA SINE SPINIS. Nulle Rofc
fans épines. Non va ràfia fenz^ajpina. ^CttlC Dîofetî Of)tie Corner.
if. gin Cupido begieffet einen ©arten, rigata m agis crescunt.
Arroufcr fait croître. Crefeo no k cofe adäquate, ©te Q3eWafferung befÓttWt Dflf
8Bac&$f&um,
DEVISES CHOISIES.
24
25 2(t$erfefcne ©ttm * Silber*
i« €itt Cupido fcf>ld0t geuer auf De§ anDern Suntw. sine fomite
FRUSTRA. En vain fans mèche. Senza materia niente. ^ergebene Otytie
SunDer.
1. (gin £0rbeer?3weig. NON NISI MORIENS MUTOR. Je ne change
qu' en mourant. Non mi cangio fé non morendo. SRwï tUïd) Den ^Ûî) tterCMÖert.
3. (Em Cupido roiü einen groflfm^aum umbauen, cum patientia
ET FREQUENTIA. Patiemment & frequement. Con patienta è frequenta.
Smrcl) ©eDult unD galten.
4. gine^enne l)ccfeti|?re 3ungen auéin5in^jlcl)t fce(i®encr$. NON
CAPIET ME VIGILE. Il ne me les etera pas. Chi ben veglia, non e rapito.
gr raubet ntc&ttf/ fo lana (ìe »ac&t.
f. €ine gCOfle ÇDlucfe. MELLIFICA PLAGA. Douce morfure. Dolce
morfcatura. éûffe gßunfcen.
6. (Ein wrrounDter£irfcbfriffct einbaut/ (Tdb t>atmtt aufteilen, na-
tura PROSTAT ARTE. Il trouve lui même fon remede. Trova da ferne dem9
a Çuo rimedio. $?atur übertrifft t>te £un|ì.
7. (gin @ant)»Ubr» SIC TRANSEO. Ainfivamavie. Cofi va mia vita.
<§o »ergebt twin £eben.
8. €ine£i(te t DIILCEDO ME ATTRAHIT. La douceur m'attire. La
dolcez,z,a mi tira. &ie ©Û fiW Ut (Ocfet ttìtC^.
9. 0n offener ®ranat*2lp(fef. bona mea mecum porto. Jc
porte ma valeur avec moi. Porto meco le mie ricbe^e. fj^cl) trag* meinen Ovdcfc'
tl)umbet;mir.
io. (gin £6n> t)cr einem #abnen ftgenb. tremorem injicio for-
tissimo. Je rai trembler le plus hardi. Fo tremare i piti forti. %<ì) ci'ftyró*
tfcbenSlttettapfferlletu
11. €m QS^gel auf einem Sfi firent), incant at cantando, n
charme en chantant. Cantando incanta. %ftad)t î>Ut#$©efang gan£ fcerjUcf t.
11. (gine&repfaltigfeit&SSlum. probe galles, nil Die. Vous
la favez & n'en parlez pas. Voi lafapete e non dite niente. £)ll roClfl t$ I UUÖ WÜt
eéDocbnicbtfagen.
13. (gin Cupido bxid)t QMumen db mitten in t>em £>urn*®ejiraucT). ar-
ma SPINA ROSAS, MELLA TEGUNT APES. Nulle Rofe (ans épine. Non
è dolce fenx.a amaro. £eine SXofen obm SDormn / fein ^onig ofyne Q5tenen.
14. <Sinr;mterftc&gebenDer5?reb& talis est meus amor. Ainfi
vont mes Amours. Cefi vanno i miei amori. ©0 tfì meine £ìebe befcbajfen.
if. (Ein Cupido btafk fcatf 35gerborn / unt> &e|et feine #unbc auf einen
flUCbtigen ^irfcbetl an. ANTEIT VENATIO CAPTILA. Charter avant la
prife. Trima caccia che prenda. (?r(ì gejagt/ t>awac& gefangen*
DEVISES CHOISIES.
*f
Xf
26 Stußertefene ©mît * ©üben
i. Sitte £anb / fo ein @tacbel<@c&wein ersrcifft* ctiM industria.
Avec le jugement & avec la main. Con il fenno e la mano. $)?it ©efebica
lic&feit*
2. (gitte ^anb Wt eine ^rompete- interclusa respirât. Plus
il eft prefsc , plus il fait de bruit. Più e forcata , più grida, gè bef(l)lo(Ìflet/
jefrâpaer.
3. Sin<gtein/ foin einen (See aeworffenworben. UNiis error
MULTORIIM PARENS. Plufìeurs fautes d' une feule. V un error diver fi.
Sin gebìer Fommt a\\$ ben anbern.
4. Sin ©fern / ber fcom Rimmel faüt dum luce am , p e r e a m.
Quejemeure, pourvu que je reluife. Che mora purché riluca. Qcft ÏÏIQQ &erû,e#
!>eo/ wann id) nur febeine*
S. Sin ^tenen^Orb. NULLI TATET. Nul n'y peut voir. Nijfun fa
the ? e ài dentro. ÇQor ieberman t>erfcb(offen.
6. Sine ^anb/welcbeeinia^SEDaffen abwieget, quid valeant vi-
res. Le poids des forces. Jlpefo delle forfè. %Qaê Die ^rafften ueWiôaett.
7. Sine #anb f)àlt einen mit Sfuaen t>erfe(jenen (gcepter. his previ-
de ET PROVIDE. Avec ceux-ci prévoi & pourvoi. Con queßo prevede , è
provede. QJorftcbtia unb bebulfflicl).
8. Sin £orallett*3wei0. ROBUÇ. ET DEÇUS. Force & beauté. ForT^y
e belieb, ©tare! unb febón,
9.. Sine £anb f)à\t einen &eaen unb ejnen Crânien * gweia. ferro
ETAURO. Par le fer & par l'or. Per ferro , e per oro. £)UVCl) Stfen unb
©olb.
io. Sine $er(en*$?ufter* ne te qil£Siveris extra. Point par
dehors. Non per difuori. Sfticbt auflferfyalb gefUC^f.
11. Sine mit einem ©cbifò bewaffnete J&anb fyàtt einen Lorbeer *gttW0*
SUB CLYPEO. Sous le Bouclier. Sotto lo Scudo. ]\Mt bem@CbÌ(b»
1 2. Sin mit einem Weinreben unb Sorbe« ? 3weia umaewunbene £anfce.
IN FULCRUM PACIS. Pourappuy de la paix. Per fofiegno della pace. 3«
SvNtunôbefjgp^^n^
DEVISES CHOISIES.
26
ZÓ
G a
27 5fu0etïefene ©ton ; Wkt.
i. €itt utlfé^îneméaum(iêenbcr Cupido fî5efju/ivi^^ô^ POST
KUBILA PHOEBUS. Le calme après l' orage. Dopo il cattivo <uien il bon tempo.
Sfiati) bem Sîegen fcfjeinet t>îe forine,
2. @in£orbcer;$ranfc. Nisi qui legitime certaVerit. Ceft
pour vous , fi vous faites bien. E per voi , Je la meriterete. $?ur bem/ btX tapf*
fcrgefâmpffef.
3» €m£irfcf) unb ein in &à^^tr|wma»Mer Cupido, nullis MEDr-
C AVILIS HÈRBIS. Rien ne nous peut guérir. Niente nos puoi guarir. Q\)tlê
teilbar.
4. £in blufjenber Diofen * ©tori nebfl einer ^nobiauc&^ffan^ per
OPPOSITA. Mon odeur en eft plus douce. Il mio odore e più dolce. ÇOurCfy
fca$ SDßibrige angenehmer gemacht.
f. SDieblü^enbeSKut belarono, insperata floruit. Elle
a fleuri quand on ne l' efpéroit pas. Ha fiorito inajfettatamente* $Qt 0f>t1t>CP#
fcofft geblûfyet.
6. €ine(Sonnen>3Mum/unb eine (gonne baruber, non inferiora
SEQVUTUS. Jene voudroifi pas fuivre moins. Non feguiro di più inferiori.
3$ folge feinem Geringeren.
7. gerfefciebene blû&enbe uîofen. aliter coelestia durant.
^*"Les Fleurs céleftes ont bien une autre durée. Li fiori celeßi fono immarc et Cibili.
S)ie .£)immlifcf)e bauren langer.
8. (Sin Cupido in einem Q3iumen * reic&en Garten / tuo aber feine (gonne
fcfyeinet. IN TENEBRA SINE ME. V abfence tue. Là lontonan^a uccide.
£>i?ne mici) aEUg traurig*
5. €in üoüeöQ5(umen*Q3eft/ worauf ein Dîegen fallet COELI bene-
DICTIO DIT AT. La grâce du Ciel m'enrichit. La grazia del Cielo mi
arrichifee. £)e£ dimmelo (geegen machet rei<$.
io. ©ne Reffet. NOLI ME TANGERE. Si vous la touchez
légèrement» elle vous piquera. Chi legiermente la toccha e piagato. 9vÛI)C
mic&nic&tan.
1 1. (Sin QMumen » Q3ctt / auf weitem bk Q5ienen fcerum fliegen. UT
PROSIT. Celi; pour en tirer du profit. Per tirarne profit^ Sum^ftuij&ett«
12. €ine9\ofemitI)unbertQ5lattertt % caduca ^voluptas. Beauté
de peu de durée. Una beltà caduca. Sergàttglic&e ©C&Ónljeit*
13. (gin Cupido fcereDret einem anbern einen^ fïfbern $orb. auro
CONCILI ATUR. AMOR. „ L' atgent fait réconcilier l'amour. Le richex,z,ç_>>
Çuperano^Amore. ©ötbtrmtrbet &B"è.
14. ©ne diurne/ Anemone genannt, brevis EST USUS. Elle dure
peu. Durerà poco, ^fian fané tìtcf>t lang gebrauten.
i r- £>ie SOBmbe toben unb blafen roiöer einen Q3aum / fónnen ifyn abet
nicht umreiflfen. FORTIOR EST AMOR. Plus je fuis agité, plus fort je (nife'
Non mi por ir anno [radicare, ©ie £iebe Ì|ì jìàrcfer»
DEVISES CHOISIES.
28 Sfogcrf efetie ©imt * 35ilî>er>
i. Sitte Çptflmik SIC SEMPER. Toujours ainfi. Sempre eoß. %fo
lût fo,
2. Sînetfron unt> $roe» ^alm^wetg. constanter et sincere.
Conftammeat & fîncérement. Conconfian^ae fincerita. @tfttlt)fy<tfft Uttfr AUf'
ricl;tig.
3» g»ey caribe/ fo einen Q3<wm galten, sic immortalis sum.
Ainlî je fuis immortel. Cofifono immortale. @0 bin i$ linfïevblf $»
4. £)ie2lï$e^oe* BONi£ SPEI. Apres la pluye le beau tems. Dopé
la poggia il Soie. @ute Hoffnung.
f. Sin f©efb/bteaufein!»e$ tritt, immortale quod opto. Je
n' ai nulle eftime pour ce qui efl; bas. Nonfoßima delle co fé terrene. 3$ fe&tW
mici) nur na# #immlifd)en Bingen.
6. Sin ©onner fcfcldgt in eine $&ûr."- vis conjuncta major, l»
force r emporte, ^///ror /* tra/porta, gereinigte ^rafften fet>nt) ftarefer.
7. 3^n ineinander gefügte #anbe. cum patie^ïtia. Avec patience.
Co» gran flemma. ÇOJit @eDlï(t.
8. SinQ5aum* NULLICEDIT. Quoi qu'agité, toujours ferme. Pi*
aggitatopitt confiante. SJHjett be(tón&ig.
9. Sin^burninbem^eer. l^s^e libertatis affectiis. Franc
8c libre, franco è libero, grep ttnî) ftcfyer.
1 0. Sin Siefant. N ASCETUR. Tout vient à point , qui peut attendre.
Va piano e confiderai . £BÌrb ailflVÛCDfen.
11. Sin ^aum/bemfeim flatter abfallen, copia me perdit.
Trop d'abondance me nuit. La quantità mi noce. £)cr Uberfïujj fcftflbet
mir.
12. Sin937ann/ ter einen £6wen Oâlt. non mihi, domime, sed
NOMINI TUO DA GLORIAM. Seigneur, non point à moi, mais à toi en
foit la gloire. N*n a me , ma a Dio fia la gloria. »£)S0ÎOÎ / ni$t mir / fûttbertî
t>etncnt 9îaf)men gib Sbre.
13. Sin3}ogel will in einen ftebenben £afen fliegen, in Ollis ve-
NARI. Ne cherche jamais ce qui ne t'appartient pas. Non cercar, mai quel , che
non û appartiene. @ßtt nicl)t fUtWißtg*
14* .Sin Sfeamt/ fo Die 2Celt'5vuge( tragt, sustinet nêC fasti-
DIT. Je porte tout fans peine. Porto tutto fen&afaftidio. (£$ tt> ùl)M Q)er>
brug.
if. Sine@îWl. FESTINA LENTE. Promtement & doucement. C 9n
doke^a, è premia. 2Hlgema$ m berSpf.
DEVISES CHOISIES.
28
29 2lu£ertefene ©tun * 3$iltw-
1. gut WeiffecSornfltaUCj. VIRTUS HING MAJOR. Mon odeur eft
plus agréable. // mio odore e più sgradevole. #Ìert>UrC() Witt) meine «Rrafft
DermeJjrt.
2. gin BefcÇtttÉfener 55aum. PROSPICIENTE DEO. Par la Grace de
Dieu. Par la grazia di Dio. £)UrC& &Otttè @nak
3. gin mît 934umeti befe«ter SSetg» € -Si serenus iLLUXERiT.ìPourveu
<ju> il foit favorable, turche fia favorevole. ;fö3ann pC nur fc&etnet.
4. gin ;C9preffen?Q5aumned[)(ìjerfd&ieDenen Raupen, nil mihi vo-
BISCUM EST- "Point d'affaires avec vous. Mon ho niente .con voi. £$$ [)Qp
ntd&té mit euc^ gu fc^affen»
sì gin £>ef > S3aum mit t>ef#ntttenen BttJefettt. :tanto ubertor.
Je poufferai avec plus deforce. iÇrèfcere con magior forza. 5ftUt DefïO Uberfluf*
|tô*r»
6. gm Q5erg / worauf eintorbeer t0b ein^3afmen^aum flehen, ar-
dua ad VIRTUTEM. Le chemin de la vertu cft difficile. La firadadell**-»
virtù e.deficile. £)er ,$uöent> * 2Beg tft befc&roerltc^*
7. ^tn 223etî)en'Q3aum. /NEGLECTA JUVENTUS. Je ne produis rien.
Non produco niente. £)ie üetfqUtttt e 3ugenì>.
8- gin"Seiôen*a5aum mit feinen grûc&tcn* mitte non promitte.
Donne des'ftuitsTans v Ies pr^mertrfe, Da i tuoi flutti fenza prometerli. $îid)t
nur wfpre#eti/ffbn&ernttuc&;wurcnic{) geben.
$♦ gm^3a(men/Q5aumunt)ettte(èonneDavûber. haud aliter. Je
ne viens pas autrement. Non altrimenti, tylifyt onDetfl.
10. gin £irt mit feinem @*aaf^unb uni) £irten'<8tab. % fidelis
ET SECRETUS. Fidèle & fecrec. Fidèle ê fegreto. $reU UUÌ> gefceim.
1 1 . gtne gieße Uni) m grDfcßwamm. RARA JUVANT. Les chofes rares
font avantageufes. ;Le cofe rare fono avant agio fe. -;@e(|ame ©GCßen fttlb att#
genefym* "
1 2. gin tOîprten^aum. .'CONCUSSA 'ÜBERTOR. Tins Fertile par Ces
bleflures. T infertile per le fue ferite. £)UrC& t>ie QScrleßUng fruchtbarer.
1 3. gine gidjen / î>ejfen greffe 5(e|ie jufammen gebunden fet>nt>. NE
RUMPERER. Pour tfêtre rompu tout à fait. .Ter non ejfer rotta, &attlit UÌ)
nifyt gan^ierrififen werbe.
i4- gin Maulbeerbaum, cuncta cum tempore proficio.
Je profite avecle temps. • Con il tempo profitto. gc& UUfce mit Der 3e4t.
1 f. gin £>eJ4Baum. NEC INCIDI NEC EVELLI. Il ne me faut point
tailler ni arracìier. Non mi tagliare , ne [radicare» föJefcer abgeben / flOCÖ
ausgeriffen.
DEVISES CHOISIES.
29
H
3o 9faf?erleftfie ©um * 5Mf fcer,
i. gin @taftel*@*n>cin. decus et tutamen in armïs. il fui
£ed bien de vivre fous les armes* LaficureTga & il decoro- è »eli armi. ÇQïeiîH
Raffen jimn mt> befc&ûfccn mic&.
2» ©ne$8«>m6e. QUO RIHT, FERT LETHUM. Tons fescLups font
Hiorccls. Tutti li colpi fon mortali, tritìo* aUéntfralben Den $o& mit.
3. CineQSombe. qiiocumque cadat, dat stragem. iì
fracalTe dans les lieux , où fon ardeur le porte. Fracajfa , dove cade. (§cf)lâgt al*
Uimteti wo fie anfällt.
/
4. 5Dte gew*©ätife/ fo Die5ut>en Mrrc^ Datf rot&è Çfteer gefubret. in-
TUTUM PER ITER, Par chemin inconnu. Perfirade incognite. 2)UVCl> o\)ïtt-
f. gtogfc<K&e&©C&tWffl. TOT TELA, QIIOT MOSTES. Autant dt
traits , que d'esmemis. Tante arme , che Inimici. ©0 *>icl Pfeile altf geinte.
6. €m (Stapel* ©cÇwcitî. OMNI A PARTE TIMENDUS. Detouts
parts à craindre. Da tutte le parti ß deve temere. ÇQOfi allen <§)t\Uti fotC&tbaV*
7. (Stri Cometa ©t«tt. NULLI IMPUNE VISUS. Quilevoitfans
trembler? Non fi puoi vedere ferina tremare. ^)at Htcmalll Umf<>nfl gefC&ietlCn.
8. gmSJWer/ ì>er auf feinen Dtatib ^cranter fc&teflft* et fulminis
VELOCIOR ALIS. Plus vise que la foudre. Più preßo, che un fulmine. @fj;ne(*
1er Dann Der 33!ifc.
5. gmeSDîufquefen. minis est promptior ictus. Heß plutôt
venu , qu'entendu. Più toßo arrivato , che intefo. (?(;eï empflWÖCn / <\l$ §t*
1)foU
10. gin grofeé <Scl)iff. förtunam arte regit, ii fofim« U
Fortune pai fon addretfe. L'arte regge la Fortuna. 2)Urcl) ©lûcf tint) &Utlfh
li. €ine@C^(euDer. AGIRO FORTIOR ICTUS. En tournant, clic
rend (on coup beaucoup plus fort. Girando rende il colpo più forte. ^UPCty Datf
Umfdjroinaennwtfârcfer.
12. Œin^a^n wmt einen £óroen. veni, vidi, vici. Afe del«
voir pour le vaincre. Bafia vederlo per atterirlo. 5lUgenblicf (icf) fibeWUnDttU
DEVISES CHOISIES.
30
H
3t 21 agerîcfcttc ©tnn * 53t(&ei%
i. Ciß« £au§*2Bur|e auf einem Sa*, vita tamen superest.
Bien qu'elle ne Toit plus en terre, elle vit encore. Ancorché non fa fin interra,
tanto vive. 3ft DOC()belcbt.
2. &Mmtm®tàbt. E PARVIS GRANDIS ACERVUS. Un amas
composé de petites parties. Un molto compoßo di piccioje parti. $|ü£ Heinett
Seilen ein grojft r £auffen.
3. (Sine unter Dem ©rafj wrffoefte ©dränge, vigilate timentes.
Prenez garde à vous. Guardatevi bene. ^ìittlttlt eud) in ClC^t.
4. gÌnQ3unD£eu. HOC OiMNIS CARO. Il n'eft que du foin. No»
e che fieno. ©0 l'ft ClM 3fetf$«
f . gine £ûrbré>$ftonfce nadjft einem ©efd)in mit 3D3affer / su rcefcjer Me
Aùrbte »on felbflen binju frieden, nullo docente m agistro. Elles fé
font naturellement. Si fanno naturalmente, ofrtie^lttfûfyrunô $j ne g £el)rmeijìer&
6. €ine Ç0?ajoran*Q3lume unì) ein ©djircem / n>eld)c$ Daran ried)et / Qbn
fofdf>Cn Q5CCUCt> tìC'd)t fût gut bCpnDCt. NON TIBI SPIRO. Cen'eftpaspour
toi, que je fens bon. Non e per te , che fon odorofa. Qd) gefyore l1Ìd)t fût' Did)*
7. gine^flan|e/ Deren ©aamen* ferner auf Den ^oDen fallen, spes
ALTERA V1Tì£. Nous devons efpcrer une autre vie. Debbiamo fperar* una
feconda vita, sciati muß ein anDertf £eben fyoffcn«.
8. gin^ranfc »a« £orbeer*einer i)on gid>en<unb einer Don *}3aimemQMât*
tern/aoeDrepineinanDerôeflcd)ten. His ornari aut mori, il faut
en être couronné , ou mourir. O morire , efferne coronato. gntWeber DÙfe et#
rcorben/ ober aejlorben.
5>. gtneQMume/Tuberofa genannt. DIARI! OMNES. Tous font journa-
liers. Sono tutti alia giornata. @ie Dauren alle nur einen $:ag.
10. gin glefant fpiclt mit einem £amm. mansuetis grandia ce.
DUNT. Les plus élevez cèdent aux humbles. Li più grandi cedono atti più hnmili,
Slucb Die ©réfìe roeidjen Denen £>emûtf)igen.
1 1 . gin yìafàtm fdjarffet fein Jqûw an einem gelfen. NON inultus
REVERTAR. Tu en feras puni. Tu ne farai punito. 3$ ge^ nic&t Ofcnge*
rod;en juruef.
1 2. gin glefant fielet im Raffer / unD fe&aut nad) ber ©onne, pura
PLACET PIETAS. La Piété purifiée plaît à Dieu. La pietà purificata piace à Dit.
Dîeinc 2lnDad)t i(ï ©Ott angenehm.
1 3 . gin gameel rnacfct Daö ^Baffer trub / wofcon eé trincf en tt>iu\ TUR-
BATA DELECTAT. Je me plais à boire dans l'eau trouble. Mi piace di bevere
/' accjua torbida. gd) liebe Daé $rûbe.
14. gin £óro mit einer ©drangen um Den £al§. NIL DECENTIUS.
Rien n'eft plus propre que le courage 8i la Prudence. Niente di più proprio che il
coraggio & la Prudenza, Sftic&ttf W0l)f (tónDìgertf.
1 f. gin $?a(H)orn tóDtet einen Vetren mit feinem £orn. VIM SUSCI-
TAT IRA. La colere réveille ma force. La collera rifveglia la mia for&a, QOXW
machet fìarct
DEVISES CHOISIES.
fio
?
32 Siuperftftne &inn t lifter.
!♦ €tt1 £6tt> frißt einen Siffcn. AD MEDELAM. Oeft pour me guérir
feulement. E fol Amente fer guarirmi, glie ^CfU!ìt)f?CÌf »
2. €m Derroimbter £oœ »irD *on einem .£).uni> gebiffen. NEC G£Siis
CEDAM. Tout blefsé que je fuis , je ne me rendrai pai Ancorché ferito non mi
renderò mai. 3$ roeicI;e Dö$ tik&r/ roann id) fc^ott mrounDt bin,
3. Sin gfefanf scrtrttt=eme ©pianse/ Die tX>n ff^d^cn wollen, non im-
pune FERES, Tu en feras puni. Tu ne farai punito. (g$ foli Dir l\id)t fi) I}Ìngel)Cn.
4. (Sin Lorbeerbaum/ an weitem ein 20einiìocl aufgeuXK&fen. ,sic
VOS NON VOBIS. Vous agiflez pour les autres & non pour vous. Toi vi
adoperate per gli altri , ff w*/*r voi. ^liiyt fût* cucfe/ fonDern fur anbere.
5*. €in angebundener i'ôtw Dem Der Äopff betreff ijì. IR am pruden-
ti a VINCIT. La Prudence vient à bout de la Colere. LaTruden&afupera
la colera. £lugf)eit überroinbt Den 3orn.
6. €in£ôn> flieget »or einer btennenDengacfef. MAGNOS vana fu-
GANT. Les Grands onr peur de peu de rhofe. Li Grandi temono ogni pkcioU
cofa. ©reffe £eut formten ftt|) auc!) t>or geringen fingen.
7. f im ©teel)^alme. SUSTINE V££ ABETINE. Ou foufFrez <P«w
piqué, ou ne me touchez point. O non mi toccate, ofojfrite ditjfer puneciati. £ei*»*
De/ ober bleib Dat>on.
8. einegiefce ont ein ^atttien >S5aum / beebe »oïl grûc&ten/ fïeUenDre
gÜlDne gctt t)0r. SPERARE NEF AS. Il ne faut plus efperçr que <:e tempi
revienne. Non bifognapiù fyerare che torni qttefto temp$, Vergebene gefyoffef,
<?♦ €fae SJOetnrebe .ol>ne$fa&ì tmt>. sanfc aufregt (leften^ se sustinet
IPSA. Elle fe foùtient d'elle même. Si fofiiene da fe m e de ma. 23ejìe|)Ct t>0ri
flcfcfeüften*
io. £)erQ5aum Perfea genannt/ De ffen flatter .einer 3 un^n/ unD Dte
grûcbte einem i&er^eti gleich fe!)en. concordia cordis et oris.
L'union du cœur & de la bouche. V union del core , e' della lingua. J$Cϧ UUD
SOîimD jìimmen mit einanDer ûberein.
II. -gin ganzer SÌCt)ten^2lpjfe(. NISI FREGEPvlS. Vousifcn tirerez rien,
fi vous né la rompez. Niente hdvtrete^e non la romperete. (£r milf? geofflKt tve^é*.
i2. gin Dôrrer S'ofenftocf im SBinûcr. neglecta virescunt.
Qtioi que néglig^^e reverdis, io reverdi fco ..ancorché abandonna^, ^cf) fcf)lfl*
gè roieDer aus/ wttnn icf; feben mèi in ac!)t genommen mtbi.\ > •
i?. ein^ifc5>vroorauf ^rfcbieDene Sfect'n ► ©fi fer fleto, Sit modus
IN REBUS. Il en faut ufer fòbrem en t. Bifcgna tifar nPfob riamente. Jr>(\[tt
$îaa§ in allen fingen.
14. gin MäbenDer D?ofen|7ccf trirD ton w'eJ fernblieben CDtucfen angefref«
fen. TURPIBUS EXITIUM. La bonne odeur fait mourir les animaux puans.
Il bono odore uccide gli animali p»t,z*»lcnti. J>eîî lînvCÎnCtî JUffl QfcvDerben.
i f. ^in gicbten^aum/ um Den eine Svûibiev$f?an£e gebogen i(r. CITO
NATA CITO PEREUNT. Ce qui vient promtemenr, dure peu. Quello cht
preßo nafee , freßo perifee. S3alD MlfòCWQC&fen/ bfllD WWeWtf,
DEVISES CHOISIES.
32
StdBfctf
35 Siugertefme ©fnn*3Mlber.
u Siti Ocr)fem3ocï>. suave, il eft doux. £yî4w. 3fî angenehm.
2* Apollo Die in einen .i'oriw Sgaum DertvinDelte Daphne ergreijfcnD,
QUì£R1T EX ASSEQUITUR. U coure après les Lauriers, & il les trouve. Corre
dietro i Lauri, & li ritrova. (glicht UtIÖ fflì. Cf*
3- Sin 3« < ©arten, FATA VI AM INVENIENT. Ma deftinée m'en
fera fortir. Il mio deßino mene farà ttjcire. ©Ott ttirD mtCT; fcjjon UlttXi*
4. Apollo jieljej Dem Marfias, Den er im (gingen ùbttmnbHiï Die ßciut ab.
VINDICAT ARTES. Il vange les beaux arts, Vendicale belle Arti. QJeC*
tfyeiDigctDie5Çûn|ie.
r, (£tn0^3»eîôumdne©treit^ûf6egeft)ttnNtt. utrum libet.
Paix ou guerre, opace , ognerr*. 2B?ld)e$ unter bcaDen man »erlanget,
é, Sine (gonne/ unD Die fjalb* begrabne 9?nmpl)e Lcucothea,ttKlcf)emei*
nen^eprauc&*$8aumwroanbe(ttt>oröett. tibi parat, il fe prépare de
l'Encens pour l'Immortalité. Si prepara dell lncenfoptr? immortalité. §Ûr Die!)*
7. Sine Sögen auf einem gepflügten 2kfer. evertit et jEQIiat.'
Eile renverfe, mais elle applanit. Riverfaß, mariana. Sßirjff Ulti/ UilD matyt
Docl) eben.
8. £>aé Sonterfait einer Jjer£licl>ge|;ebten ^erfon, solatia luctiis
EXIGUA INGENTIS. C'eft une petite confolation pour une perte fi grande,
E ttnapiccola confolatione per ß gran perdita. <gcl)led)ter ^fOfì in gtOflVm £e» '♦
9. Sin (Spinnen >®mtb. ita et non. Ou&non. sì etto. 3a
unb Sìein,
io. $Dtc-9?tW$< Coronis, mit einem ^feif bttrcbftfjoflfen, violenti
NUMINIS ULTOR. Il vange fa Divinité offensée Vendica la fitaofefa Divinità*
EKac^et Die beledigte ©ottjjeit.
ï i , Sin ggef / <m Deflfen <gtacr)efa einige grûc&ten angefïecFt fepn, ma-
gnum VECTIGAL PARCIMON1A. Le bon ménage eft d'un grand revenu.
La bona condotta e di ma gran rendita. @parfamfeif Ì|ì Dfl.tf befte Sìttf Ottlttien.
i2. ©ieaufDerSrben ligenDe unD fcIjmacbtenDe^iWbe ciitìa, nad)fì
einer gegen Der (gonne fîd& roenDenben (gönnen* QMumen. sie dignus
AMARI. Il mérite d'être aimé même aux dépens de la vie. Merita d' ejfer' amate
al cofio della propia vita, (go ifî er Utbttâ tt)ÛrDtg.
13, Sin Sug*5{«gel. QUOCUMQUE FERAR. Quelque part que je
tombe , je ferai toujours debout. Per quai ß voglia parte ch'io cado, far» fempre
perdritte. 3$ mag fallen/ wie icr) will,
14. Apollo erlegt mit einem $feil Den£)racr)en Python, fogroffen<gcr}a#
Den im £anD getf>0t1. UTILIS ORBI. C'eft ainfiqu' il eft utile au monde. Cofi
[ara d' utilità al mondo, ©er SOßelt $U $?U£.
1 e. Sin I5cr;eric!)teé3ag/ rooraué m Gaffer aller Orten Cerati* rinnet
H AC ILLAG PERFLUO. Je me confomme e» toutes manières, bmiwf***
per tune parti. %tf) rinne allenthalben»
DEVISES CHOISIES.
33
IS>
I
34 Sfafjerlefene ©inn * 35tfòer,
i. £>ie ©enne feint« ben SOBoIcfen. tegitur quje parat dum
FULMINA. A couvert il prépare la foudre. ricoperto prepara il fulmine, ©te
maefeet ein ^Getter/ wann fie beWt i|L
i (Sin dienen * ©cfetvatm mit feinem 5t5m'&. ducit et excitât
ÀGMEN. Il les anime & Ics méne au combat. Le conduce r é le inanimifee alla
battaglia. $fl\\X\Uït auf IMbfrifcfeet <M+
g. (Sine gonne/ fobie %BoM en wnefnanber trennet, ut vidi, vici.
Dés que je les ay vus, ils ont été vaincus-. Sono fiate vinte ßtoßo chi t'hanno veduto,
©o torto ang* fefeaut/ fo balbm uberwunben.
JL (Sine !SBenÖe. INGENIÖ ET VIRIBUS. Par fa force Sd'adrciTe. Ptr
ta for&a ,. e l'ingegna £>urcfe ftlugfeeit unì) ©tarde.
f. ©n Mûfeenber uno grucfefctragenber 0ef»S5<mtm. quot fructus
IN JUVENTA. Que de fruits avancez en la fleur dejeunefle. Frutto fenil ,
giovemißore. SÉDie »ielSrucfete in Der Sfugcnb*
fei gîn-®t<ur>3r«tfer-eïn^©*!(f^- legem ponit äquis. Aux
flots il fait la loi., F* la legge ail» fotte.. %i\>kttt Uïi fSßaffem.
7. €ïn 8elg/ fo »on ben SBelïen tmb SBinbetî befîûrmef wirb, immotits
CONCORRERE VIDI. Il voit fans s'ébranler leurs violens erïbrts. Fede fenza.
fraventoi pioimovimenti v è sforzd* £ctfj jfe ttbW/ icfe bUlb OfetttewegHcfe.
8. gitt' ©tan / hit (gititi bamit in bïe #6fe* ja roinberr, PER artem
MOVET. Tout cede à fon adreiîè, auflì bien qu> à fa force» Tutto cede al fu»
ingegno, come allafuaf§rz,a., SDurcfe ÄltnfÜ blMQL
s>. 53tè©onne/ «no -einige S8%et in beruft, l^eti cum lumine
SOLIS. Heureux d'être éclairez d'une telle lumière.. Felici fer ejfere rifehiarati
fer fi bel lume. SQìit ftofeem ©onnenf?feein,
ig. (Sin grofier blfifeenttermrö fcfeomv gruefet^ragenber Cifröneit#95otittr»
NOVA SEMPER , GRANDIA SEM PER, Grandes productions de toute*
saifons. Di tutte leßaggioni una gran produttive. 51H jelt Wtt Uttb groß«.
il. ©nSmmem^orb. NULLI SECRETUM PATET. Nul n'en pena«?
le fcctet. Niffun ne sa ilfegreto. 58etÌUUtì> Weißt btâ ©efeeimmtf.
il. &n grûfie* ©cfeiff. TENDIT ITER VELIS. Toujours à plcjjij
voiles. Sempre à piene vile. g%et mît t>oUet| ©egiett.
DEVISES CHOISIES
3* * *
34
I *
35 Sfoßertefene ©mu * SStfòer*
i. <£in£erê unter ben dornen, e EX situ infelix. Audi malheureux
que mal placé. Il loco infelice. UngiÛcf feelig reseti fcined Cagertf.
2. @in $fofìer/roo cine bornie jum genfìer fcerautf ftfyct. co acta vir.
GINITAS Pucelle par force. Verginella, per for^a. ©CjnningcncSfungfrttU*
3 . (Sin £erfj auf einer ©auf/ tvdcfjetf »on ber ©onnen bedienen urib ton
einer £anb gefront wirb. propter constantiam. Ceft pour (à con-
fiance. £/><r /*/** confiant. $Begen feiner ^eftanDigfeif.
4 . <£ine blûf>enbe ©û6&olfc'9>fto»6^ dulcedo occulta. Ma
douceur eft cachée. Mia, dolcez,z,a nafeofla. QSerborgene ©Ûffigfett*
s . gwp Cupidines fc(;ieflfen naef; einem in ber #ól>e aufgehelltem »ôerfcem
LEDERE CONANTUR. Ils tâchent de le blefler. Procurano di ferirlo, <gu,
djene^u »erleben.
6. ëtn.&wtf> m einem Mb*abgefîanbenenQ5aumange&unben. sine
^SPE : FIDE LIS. Sans efpoir je fuis fidèle, h fono fedele fenz>a fyerare* ©ettytt
Hne^offnung*
7- @in brennenbeé .{berfc hatein (Sd)lu flfef^ocï) / unb ober fïc& eine £rcne,
oOLUS CLAVEM GERIS. Toi feuì en as la Clef. Tu fola ne hai Uchi* vf!t
Snt ijajt tiMti ben ©#lûp bar$u.
8. &n Cu P ià&vî§tauf fetne Sacfef. ^flammas extvjnguo. j'éteins
mes flammes. Eßinguo le fiamme. %$ tófd)e bt'e gUmmetn
s. gin Cupido fcf)ief}t nad) bem perlen t'.ncr fronen ZBeibé ^erfotr.
AMOR EST SCOPUS. Amour *&ï*but* Amore e lo feolpo. S)ie$iebeifl
ba*3i<^
io. 3roei> aneinanber gefugte 4ber$en/ unbjrKp ©^fangen barunter,
INVIDIA FREMENTE CONJUNCTA. Unis malgré l'envie. Uniti malgrado
l'invidia. £>em $?epb $u $:ro| mtteinanber vereiniget.
1 1 . €in 4>itfà wtrD i>on .gmnDcn unb einem Reuter twfofgr. POENA
GAUDIUM SEQUITUR. La peine fuit les plaifirs. Dopo il piacere le peneu» *
Siufgreube folget £et)b.
i2. gin Cupido auf t)m $nien uor einer 5>ame. comburentem.
ADORO. J'adore ce qui me brûle. Adorochimibrttgia. £$el$e ttltC^) brStt*
net/ bie bete ici) an.
i3- 2)ie Hoffnung tritt ben $ob unter i®ûfife. spes immortali^
Mon efperance eli immortelle. La mieß?eranz,a e immortale. Creine »£)0ffnung
i(ì ofcnfìerbd'cf).
1 4. £in gejagter (Strauß/ bem fef>r l;arf sugefe^t roirb. venatio an-
te PRì€DAM. Charter avant la prife. Cacciare avanti la preja. (?r|t gejagt/
fo bann gefangen.
i ? . €in^erginbemunge(ìtìmmen $?eer/unb auf bemfelben eine $aube.
IN CONSTANTIA QUIESCO. Je repofe fur la Confiance. Ripofç f*'U*
cofani. 3$ rulje auf ìSe(ìanbigfeit.
DEVISES CHOISIES.
65
36 Sfiifcrtcfcne Sinn * SMf&er*
^ ï .. Ajax t>e^fd;cn<fet ein £)egen>Q5eJ)engf. in dona hostium. Le
prefent des Ennéu s. Jl regalo de nemici. geÌnb{ÌCÌ)C# ©efcfyencf.
2. NarcifTusbclc^llltfKbimgaBaffer. PERICULOSUM £ST INCIDERE
IN AMOREM SUL Cxft une chofe périllcufe de tomber dans l'amour de foi
même. E cofa pericolosa in.amorarfi di femedemo. (£in Qtfàt)Vtid)é*£)ÌtlQ UW
ì>ie @elbjì,£iebe.
3. Bellerophon etlegt &Û* Ùfi'/tefcetir. VÏRTUS ANIMI SUPERAT O-
MNIA. La vertu & le courage furmonte tout. *!** Vertu e il coraggio fuper a tutto,,
£>ie $ugenb ûbert»tnt>et afleé.
4. Sbcc iìi baé ®im flûr^nbe icarus. cavete ab incerto. Ne
vous fiez pas fur des chofes incertaines. Non vi fidate delle kofe incerte. ^fflUCt
tticljt auf ein Ungewiffetf.
f. Ganimedesaufbeß ^tipif ererbtet (ÎÇenb. SUBLIMIA PETIT. Il re-
cherche les chofes céleftes. Ricercale cofe celefti. %K(k$)Ut mir nacl) f)0l)en U£)ingé\.
6. €in$0bf$(âgt einen Ciipidinem. DE MORTE AD AMÓREM. De
PAmoux à la Mort. Dall' Amore alla Morte. Q}on ber Siebe $Um $0D.
7- S)ergifcl) Remora^ um einen ^fet(fcl;linâenD» festina lente.
Le perii & laconfidération. Il pericolo e la confìderatìone. (?ile mit WßClU.
8- €in $ónig(icf)er ©center mit Turteltauben umringt concor-
dia. Avec la concorde. Con la concordia. ÇOttt (£Û1traû*)t.
9« €in @tor$ bringt feinen 3ungen $u effe«, gratiam REFEREN-
DA M. La Charité' partagée, Zd C^mif comparita. SftÌQtì fòli band: bar fe^tt*
io. gin twn Dem 9)?eer auf Daß £anb gen>or jfneé Stteer > ©c&roein. IN
EUM , QUI TRUCULENTI A SIIORUM PERIERIT. Ne vous fiez pas à ceux
qui ne pardonnent point à leurs domeftiques. Non vi fidate di chi non la par dona,
a (noi domsflicù £>cm ifi nid>t ju traiun / ber gegen fein* eigene £auf?genof*
fai graufam tfî.
1 1 \ Adeon njirb »on feinen #unben gefrejfen. in receptatores
SICARIORUM. Aflaffinc des plus fidèles, jijfafinato da più fedeli. Ç^Ott fei*
neu ®ctrcue|ìen gefallet
12. Phryxus fc&tmmnit mf betti gufbnen glû§ ü6ec t>a$ $?eer. dives
ÏNDOCTUS. La richelTe fans la prudence. La ricbez,z,afenz,a prudenza. £XeÌCl}
tînb ungefdjicft
1 3. £in Cupido f)5(t in ber weiten 4banb einen gif* / ttnb in bec £incfen
eine ^(ume. POTENTEM HABET UNDÏQUE. Il *Ie pouvoir fur la Mer
& fur la Terre. Ha il potere in Mare , .e in Terra. %ft aller ÒtUìì mdcfctig.
14. €in5lbreraufbem@rabbegAreftomenis. signa fortium. Le
/igne de la gloire & de la force. Jl fegm della forz*a e delta gloria. 3^ f &^ n ^Ct
§apfferfeit.
1 r. «gin tobtet £6ro wirb oott 5?aninic{jen angegriffen, cum larvis
NON LUCTANTIIR. Il eft honteux de combattre avec les Morts. E vergogna
combattere co' Morti. <£$ iß fci;ânblic& fiel; an lobten ju rä$em
DEVISES CHOISIES.
36
3<r
i ,, (5i<ne bte (froigfeit bcbeutenbe ©erlange / naebfi t>ielen in einanber $e*
fd)lrni9en*n tfnópffen. ìETErnitas non perscrutari potest.
L'Eternité ne peut pas être perfecutée. L" 1 Eternit a non puoi effer e perscrutata.
£>u £w\$Uit tft ol>ner9rûnDltc&.
2. (Sm fcttfbcn Sfretl* eingegrabene** ©tûc? @ef*6$. h^erént sub
CORDE SAGITTi£. Mes forces font cachées. Le mìe forz,efcmo nafcoße. ^)U\$
m Siïiatiyt ifi »erborgen. - ï
3. étti brcnnenD^r Q5cr9. NATURA MAJORA FACIT. La Nature fait
de plus grandes chofes. £<* Natura f a più gran cofe. £)tc Sftatur TOÛrcft tlOcft
gtàjferé&tndfc
4* (Sin aufrecht (ïïjenber 2on>/ eine #anb mit Pfeilen/ unbeineÄrone
Darüber. ISTIS. Avec ceux çy. Con queßc. 9S)\\t btefcm
f. étn^cDen^U9c(unt)em2lDIerî)atunneti/auj]*enflberum biefWbel)er*
um j»e& -g>ânï> unt> jroep ©drangen, fide et Consilio. ParhFoi&
le Conferì. Per Fede & Conßglio. SDurcJ) $mie UtlD guten 3\atj).
6. (£in€(efant tint) ettiebe Kammer, infestus infestis. jefuis-malm
aux malins. Maligno alli maligni, getlìbiicl) gegen Seutòen.
7. (Sin ©iegtf* Seieben. Reconduntur non retunduntur.
On Ics conferve, mais il ne faut pas les oublier. Si confervano, ma nonßfmenticano.
©te werben öerroafjret/ aber nicîyt »ergeben.
8. èin &CQÖ geilen. SPOLIATIS ARMA SlIPERSIINT. Les dépouil-
les ont encore des armes. Li {fogliati hanno ancora delle armi» ^f'e geraubte
fcaben aucb noci) 2£affen.
S. din ^Orbeer^ran^. INSTAR OMNIUM. Comme tous. Come tutti.
©(eiebmie alle.
i o. (Sin £>e(*unb ein palmeti * 3 wet '9 "&ur$ eine ^rone ge!>enb. pre-
mio ET FOENA. Pour la récompenfe & pour la peine. Fer ricompenfa, &
pena, gum Sofcn uno jut ©traffe.
1 1. (Sin aué feiner ©c!)alehf(i>ìseffonber^c>geT. NEC DEGENERO. Jc
ne detenére pas. Non degenero, %r{) fcl)(a$e nicfctaUtf ber 21 rt
i2. din gefrôntctf dreuç mit ^erïen umgaben. QUis DICERE LAU-
DES. Qui pourra dire les louanges. Chi potrà dire le fue lodi. S33ct fan fte
genuafam (oben.
13. gin ©onnen'CTrâig. premititr non opprimitur. ii eft
prefsé, mais non opprimé. Si preme ,. ma non sopprime. Q5ebecf f/ über ntd)f t>et'*
buncfelt.
I4i (gin ^af^rn. NON'RECEDO, NISI VINCAM. Jene partirai
pas, que je n'aye vaincu. Non partirò, [e non bavero vinto. SRicOtgCttMCtycn/ tttiM
fyabe Dann ûbernninben.
i f . 3wet; £orbeer*3metg unb ein £reu$ barûber. IN virhite tua.
Par ta puiflance. Ter la tua potent. £)tirty teine 5frafft
DEVISES CHOISIES.
37
NM ??Tj
•- -r ♦
K
3g 2(u gerlefene <&mn * 35ifòer*
i. gin S*t>unbûben()m eine @onne. et ex lingue , et ex so-
le On me connoit à l'Ongle & au Soleil. Mi connofeeranno e dall'Unghie , s
dai Sou. qscpDeé an Den flauen / unb bann an Der Éonnc erfannt.
2, gin WfcMöfmerDvOfcnfnOpff, SUAVIS A SITAVI. Mon'odeur de-
viendra douce. H mio odore divenir a foave. #eWÌCf> DOttl £tebli$eru
?. gin@cf)iff unter ben ttàenbtn SBinbeft, frustra obstant. En
vain les vents fe liguent contre moy» In vano i venti congiurano contro dime, ©i<
wiDeifiefyenDerôebentf,
4. gtne ©ernten» U&r a&iw@ôime. Coecus sine baculo. Un
aveugle fans bâton. Un Viecofenz,a kaftone. Ç£\n QJlittber Ofyne ©tede«.
;. gine (Meere burc&^uberunbSeaetfortaetrieben. al arum re-
MICIO. Toutmefert. Tutto mi ferve. 2>UVC& -£)Ûlff Dei' OlUber,
6. (Sin in Die ©enne fef>enber 21 Mer. PATfLiim virtute. c» e ft par
la vertu de mon Pere que je te regarde. E per la virtù di mio Padre y che io ti
guarda. <burcfr ber gltetn ewppfk»6fe $uo,enb.
7. gin ftiftatòl ^frôpjfrcig. .FRUCTUS IN TEMPORE. Avec le
tem$. e™ z7 rm;». $raflt mit Der 3eft grûcÇte.
8. gin jugefeftfoime £cmb mit gtôfr. difficiles ad custodien-
DUM. La garde en eft difficile. E dificile a ritenerne. Ubel JU()Ûten.
9. gin Q3aum/ um ben ftd) eine Weinrebe fc<n^et. magis dulcis,
QUAM SUBLÏMIS. Plus doux être élevée. Più dolce che follevata. ^(ì bef'
(er fug / Dann erlebet ferjn*
io. gininDer£ufftf*mebenber5(bfer. imminet hosti. HaledeÄu
fur fon ennemi. Ha ïavantaggio foprailfuo nemico. %QUït auf ben Qctnb«
11. gineFIeine torque/ fc einten großen ©djiffen wn weitem nûtfjfof*
get. SEQUAR ET ATTINGAM. Je les fuivrai & je les joindrai. Jolefeguir»
eie arrivai. gf| mill i&nen nac&friöw/ unD fie einholen.
12. gin Lorbeer* Ärang. hing labor, hinc merces. Letravail
t(i la recompenfe. E la ricompensa della fatiga. #ÌeW0n fOWmt SWtty Mb
5 S
DEVISES CHOISIES.
38
n /
K 2
39 2fußertefene ©fon * 33tfòet-
1. (£itie@öttttemQ3(um« USQJIE AD REDITUM. Jufques à fon retour.
Ä»* che torni, £3ig ftC Weber FottMlt.
2. @in Cupido [)ait mit einer #anö «inen Swcfg/tinb mit 5er andern festlegt
ttbenS^linDjU. NOCET ESSE LOQUUTUM. Loyal ,& fecrec. Leale, è
fecreto. COtyn mujjöerfcfc wiegen fetjn, j
3.gMf$$feti/Di>mtit&rem
VIVO QU1DEM. Je vis,maisdans les larmes. Io vivo,m'a in lagrime. ^$ Übt fC^itt*
4. &'n gepflügte^ gelD / worauf Die ©aar anfaßt aufjugefyen. morte
TUA VIVIS. II faut que tu meures pour revivre. Bifogna che tu mmri fer revivere.
SDu rcirjr öurcl) Deinen §oD befebr.
r , ©er 25erg ©ibef / mlfìtt Dìaucfj unb geuer augtfoffefì. .. Yêteris ve-
stigia FLAMME. Ce font les marques de mon ancien amour. Quelli fono li
fegni del mio antico amore. getC&en ber alten 2itbe.
* 6. gtne ^rarat'De mit einem ©ieg&Seic&en befeangf. e yexit ad
ìETHERA VIRTlIS. La vertu m'a élevée. La virtù m'ha inalbata. "$Die $U*
gcnD ergebt biß in Den .gimmef.
7. £>ie in einem ©arten >Q3cf te jteljenbe QJfume« werben fco« einem 2ßinö
Umflerifferi. SIC PULCHRIORA PEREUNT. Les plus belles ehafes périffent
ainfi. coß peri/cono le più belle co fé. ®o »erge&en Die fcl)ònfte 2)inge.
g, <£m Cupido tffet »en einer paffete/ unb ein anberer trineft aué einem
(Spring * Brunnen, FACIT OCCASIO EUREM. L'occafion fait le Iatron,
Voccafionefa H udrò, ©elegenficit macï)t SDteb,
9. ^in (Ebfteu ikUt tfcb <m einem umge&auenen unb tterborbcnen Q5aum auf
ber grì?e f)in. VIVENDO VICI FATA MEA. En vivant j'ai furmonté made-
ftinée. Vivente io ho fup erato il mio defino. 3$ lebe meinem @)efcf)icf $U §r0£,
1 o. (gine $urteb taube (t|et auf einem Durren 2ljì mit ifjren jungen / unb
Met \t)tt ©efellin toDt auf Dem SBobenltgen, nunc scio, quid amor
SIT. Je fais à prêtent ce que c'eft que d'aimer. Adeffo io fo che fia amore. 3^1^
voeiß icb / rcatfbie£iebeifì.
li. (Sin mit QMumen unD ^Ijrànen angefcaufftetf ©robma&I. QUiSQUis
HONOS TUMULI. Voila le plus grand honneur de la fepulture» Il più grand'
honore delfepolcro, £)a$ l(l Dt'e Ufytt &ï)Ve.
1 2. (gin Crauben'üoüer unD an einen Uf men*Q3aum aufgewogener $3ein|töcr\
MENS IMMOTA MANET. Tout niorc que je fuis , j'ai le même foin pour elle.
Mentre che fono morto , io ho cura per ella. '£)«$ ©emtltl) bleibt Duci) Obnbett>cglÌCf).
i3.€inege^cète^inoinfif)eti{)ren^irfd)enmiteinem^e3etiDurcI)(]ofI)entoDt
ÖUf Der (ErbeViigcn. DURUS UTERQUE LABOR. Jene fai lequel de mes maux
eli le pire. Io nonfo qualde miei mali fa il peggiore. Ç*è tjtbenbetf ein groflfeé (ElenD-
14. 3mei;|)dnDe Witti einen geurftein unD einen étal?! gegen einanDer/
unb fc&fogcn geur. vera fides et verus amor. Voila l'effet de la
véritable fidélité & du parfait amour. Ecco l'effetto della fedeltà véritable , e del?
amor perfetto. 2£abre §reu unb wabre Siebe.
if. €ine@act%UÏ)r. INTERPRES Flous SOLIS. Le jufte interprete di*
Soleil. // fida interprete del Sole. TVr <&tsY\Wt\\ ûhnhCtrÛftfîrfter ^DlttietffhÉlL J
DEVISES CHOISIES.
y
4o 2Uißeriefet»e ©ttw * ©ttbet
i eine in ber £u(ft fc&webenbe fcrc&e. garrula vade. Va t'ea
Babilleur. ?*/«»« cï*r w ®c&»S&« / gefoe beine* Söegtf.
â. Sto Cupido tmb feine lutter/ bie feine« Sfogen in ber $<rob Mit
AUDE ET FI ET.. Sois hardi & il deviendra. Ardifcc& accader a. ©erOflÔ*/
gewonnen.
3 . €m Söüetm tragt infcem s»?atrt einen Äautcn? ®ermi8» AMAT VI-
CTORIA CURAM. La Victoire aime le loin. La Vittoria ama latura. Qftufc
bringt ©ieg.
4. eine ©aal in bem Wim mit «ittem £)egen unb @d>luffe(. in fide
ET JUSTITIA FORTITUDO. Il y a force en la Foi & en lajuftice. C è forza
nella Fede & nella Gwßitia. ©tûtcHm ©täuben Uttb ber ©ered)tig?ett
y. 3erfd)iebene dienen fliegen Uitti^en^oniô^erum. Majestät e
TANTUM. Seulement parla Majefté. Solamente fer la Maefia. $"£ ur WCgeB
feiner £mlio()fett.
6. €m gefreuter BBappcnfc&ilb. in vetusta majestatis me-
mori am. A la memoire de la Majefté ancienne. Alla memoria della Maeftk
*ntka. 3um ©ebâc&t nutf ber »erigen Sftajejìàt.
7. €tn QUlbner ^tUg mit QMumen. UTRUMQUE. RichefTe & abondance.
Bivitie & abondanza. Q5epberlep.
5. ein gUlbner SXÛIg. NEC IGNE, NEC FERRO. Ni par feu ni par fet.
Ne per foco ne per ferro.. fEBeber Durd() geuer noefc eifen.
5. ein junger roilber 35o.cF ft^et gegen Der ©enne, nil amabïlius.
îl n'y a rien fi agréable. Niente è pi» amabile. Sfttd)t3 angenehmere.
10. Unterfc&iebli$e©c&(angen in bem geuer. sic répugnant.
Ainfiilsrefiftent. Cofi repugnano, ©0 tt>iberfc£en (fa fM).
li. £)ie@5ebult. OMNIA TEMPUS HATENT. Toute chofe à fon tems.
Tutta cofa ha ilfuo tempo. 2Jüe£ l)Qt feine geif.
12. eine ^)tmme(é^Uge(. SIC OMNIA PR^TEREÙNT. Toutes
ebofes paflent ainli. Cofi trapalano tutte co fé. ©0 ttergefyet alletf.
i3- eine ^euer*fre»enbeQ30mbe. loco et tempore, a lieu &
tems. in luogo e tempo, ^n rec!)ter geit unb Ott.
14* €ine geuer>fr>ri|enbe ,S5ombe. tempus observandum. u
faut obferver le tems. Si deve ofervar' il tempo. £0}an muf bitQtit beôb?
acfcten.
if. ©amfon foaft einen £orcett?5vr)pff/ um ben bie gmmen fjerum fliegen*
DE FORTI DULGEDO. La douceur vient da fort. Dolcezza viene dal f«ru+
©uffigf eif t>on bem ©taref e*.
DEVISES CHOISIES.
4û
40
/z
IS~
41 Sfaßetlefene ©imi * SMber-
i. €t'rt Sid&ôM mit aufcjerecftem <S$weiff fa&rcf auf einem Srett übet
Itncn glug» VINCIT SOLERTIA VIRES. L'adrefTe furpafle la force. Lé
diligenza vince lefor^e. $lu$t)tit Übertrifft btC @târcf^
a. €itte©d)t(DfrOtf. DÒ MUS OPTIMA. La meilleure mailbn eft eelle
qui eft à foi. La Cafa propria* la ottima. 5Dfl$ b&\}t $auf?.
3* (Sin 21 ff ertruefet feinen Sungeti mit ben armen, coecus amor
SOBOLIS. L'amour qu'on a pour fes enfans eu aveugle. L'amore che ß ha feri
fanciniì e cieco. Q5(tn£>e .Ätnber*£ieb-
4. €in@traug brütet feine ètjer otto /interner (te anbiâfet unì) anfïfjef.
DIVERSA VALET VIRTUTE. Sa vertu furpafte «oute autre. La fua virtù
trapafa tutte le altre. £>at CjaMjJ tfine mîD*re £ugenD*
y. gin Otter mit einem gifcf) in Dem SDtauL s^vit in omnes. Elle
n'eu épargne aucun. £//* nonjparagnanifuno. ;Q5ecjen jeberman Cjraufattt.
6. gin ©c&itof rott friedet einen £ûset î>inauf. tandem. Bile ir»
enfin fur le haut. ^Alfine veniraju V alto. (SnDÌiCt).
7- (Sin ©traug / fa ein ^uf^nfen öerfcfclincjf. viRTUS durissima
COQUIT. La vertu digère ce qui eft le plusfâcheux. La virtù vince tutt^j
moieftie. £)ie ^u^enD uberroinDet alle ÇQîul).
8. (Sin Cupido § alt eine ange$unt>tegeuer^fattne. officit officio.
Secours me nuit. Soccorfo mi nuoce. (geineJpÛlff itf nitr f#aD(Ìd).
9- €in Q3fau/ Der feinen ©c&roeiff ausbreitet Sibi pulcherrima
MERCES. "Il prend xheziuiïârecQmpenfe. Lgliha fecola f uà ricompenfa. 2f(l
fein felbfb eigener Hofw*
io. ^in franici) f)a(t einen (Stein in ben Sttauen. ne improviso.
On aura peine à me furprendre. ' .Affine ài non ejfer atteratç. 5Dfl j? ÌC{) HtC&t ù\)\U
»erfefyené übereilt tvetDe.
ii. €iri43c&n>an unter einem Lorbeerbaum, nil fulgura ter-
rent. Mon innocence ne craint pas la foudre. La mia innocenta non terne U
lampi. 3d) afytt fein 33(iêen.
il (Sin ©djtsan auf einem ©rab. sibi canit et òrbi, n annonce
fa mort, & celle des autres. JEgli annuntia fua morte , & quella d" altri. Qjet*
fûnOicjet jtc&uni) an&ernDen $oD.
1 3. (Sin gaîcf laflfet einen (Spaßen / Den ecjefatisen/ wieDet fliegen. Fr-
DEM SERVABO GENUSQUE. Je ne ferai rien indigne de ma foi & de ma
race. Io guardare la mia fede ô' fama, gel) roill meine $reu Utt£> (Styre be#
wafjren.
i4- <Sin gaief/ weiset einen ^fenfloflfet. sponte meä. j'ydefeens
volontairement, lo lo faccio volontariamente. Q}ûn mirfelbflen.
i r. (Sin franici) / Der (ganD auö feinem ©cbnabel faHen laffef. loco
ET TEMPORE. Pour ne parler qu'en temps & lieu. Per no» parlare ch'in
luogo e tempo. Q\X $tltQmW 3*Ìt MD Ort.
DEVISES CHOISIES.
41
O"
42 Sdigerïefene ©mn ì 53ttbcr.
i. €in $ferb unì) eine £ant> mit einer @t>t>3vut&c. blandiendo
ET CASTIGANDO. Tantôtpar force, tantôt par douceur. Con il rigore & con
u dolala. £>ure!> 3uc{>t unb <5c&mcic&lcm
2. €inf(!)(affenber£ôw. NON MAJESTATE SECURTIS. LaMajefténë
Cuffie pas. 1,4 .Afr*j?4 e» baßa non gli. (gcine Sföajeftöt fC&Ûfct ifm nîcÇt.
3. <Sin©tûcf©efc&ûÈ mit feiner Saturn^ non solum armis. Non
feulement par les Armes. Non folawente per le Armi. *ftic{)t allein mit Sßaffcn.
4. gin tobtet £ów/ ben bieÇWucf en freflfem merces belli. Prix de
la guerre. Jlprex,z,o deilaguerra. $Der Mn &*6 &riCQ$.
t. ©ec^m-amibennac&ft emersone, qui legitime certave-
RlT. Pour celui qui aura bien combatti. Per quello che bavera ben combattuto,
§\it\>mi ber reefctfcfjaffen gefönten.
6. €ine Jfratà fyalt begHerculis Cetile tmb cine MwmQaxìt. fortior
SPOLIIS. Plus fort par les dépouilles. Più forte fer le foglie. ©tarder &Ur#
ben Kaub.
7. <£ine©onne/bteeme^elt befeuchtet, excoecat candor. Sa
blancheur éblouit. Il [ho candore abbaglia. QtX Q)((M& blinbet.
8. <£ine ©»rene in bem $?eer. formosa superne. Belle par en
haut. Bella per il di fopr a. ©cl)&n fcOtt frben» -
s. gin@er)(o§inbem$}eerfier)enb- sum Ext ra periculum. je
luis hors d'infulte. Sono fror Ä infulto. %(J) bin QU flfet* (gè. f«r>r*
io. <gine©aulmit@teur^ubernumr)anôt. fulcitur experien-
TIA. Appuyé fur l'expérience. Appoggiato su l' efperienz,a. $DUïC!) ÜW &*
faf)renl)eif unterfuhr.
ii. gin ©arten mit aüe^anbQ3ilb^nunbSratucn. custodi tint
NON C A R P U N T. Us gardent , ils ne cueillent point. Guardano , è ne»
tarpißono. <gte nehmen nicÇt / fonberri bewahren.
i2. €in Blumen * Q5ett. ornantur politioribus literie.
Plaifir des yeux , Sc nourriture de l'elprit. Giacere degli occhi , e nutrimento délit
fpirito. ©elette fe»nb mi ftyótw âefc^mûtf u
DEVISES CHOISIES»
42
L 2
43 5f ugerìefene ©mn * ©t f ber*
x. gin (Tameet erligt unter feiner aufgelabenen QHIrbe. NIL ultra
VIRES. Il ne faut rien entreprendre au defïus de {es forces. Non fi deve*
incominciare niente che non fi puoi finire. ^fìid)t Über $?<Ktyt.
2. gin $ìonb unter Den ©ternen. una mille pRjêvalet. Une
m'eft plus que mille. Una mi e più che mille. (£ine t)0r taufenb atlDettt«
3. gin^blerfubrtein&oniglinbaröon. NON usuata vehor. Je
ne fu is pas accoutumé d'aller fi haur. Non fono accofi untato di andar cefi alto* ^$
Pflege niebt fo f>odf> $u fliegen.
4. din Slbler tragt einen ©tein in feinSfteft. IN tempore munit.
Il le fortifie pour le befoin. Lo fortifica per il bifogno. Q}er|ïef)et flCty bep
gelten,
f. gin erfegteé r\>iib©cbroetn / mit einem Keffer in bem #ûl(?. haud
ALITER PRODEST, Il n'apporte aucun profit autrement. Altrimente non
faccio profitto, ©onftensuniebtenufc.
6. Sin mit einem ^feil öerrounbter $ftft« HiNC dolor , INDE
FUGA. Ma douleur caule ma fuite. Il mio dolore e caufa della mi a fuga. &Q*
ber f ommt mein ©cbmerfc unì) meine gf uc&f.
7. gin guebé bâlt fein Obr an einen gefrowen gfoß. Fide , diffide.
Ne t'y fie , ni nct'en défie, lidar , e diffidar, §r<Uie / Utlb mißtraue.
8- gingucbtf fliebt »or beraufgei)enben©onne. hoc oriente FU-
GIO. Je fuis lors qu'il paroir. lo ff*ggo quando colui viene. 3[0ann btefeC
f ommt / fo fïiebe icb'
9. €in ©c&wem mitten unter Un QMumen. NON bene conve-
NIUNT. Elles ne lui conviennent pas. Non accordano. @ie fcj)icfen (1$ ni$t
wo!)(jufammen.
10. (gin ?SBint)fi)ie(baft einen ^aafen unter feinen gûjfen, gloria fi-
nis. Il n'en regarde que la gloire. H fine e la gloria. ^(>rC tfî bCt gWCCf^
11. gin £unb beüet ben SMonì) an* despicit alta feras. Son
élévation lui fait méprifer les menaces. Lafua altez>z,a lafàjpre^Tare le minacele .
©ie afyut in ber £6l)e fein groben.
12. gtnSIWer b&t feinen $aub trt ben ßfauen/ unbjîbet gen #immef.
DUM DETINET IMBER. C'eft ma provifion pour les mauvais tems. Quefio
e la mia provi fione per i tempi maligni. ^Qcil ber Dvegen tvâl)ret.
13. gin 5lbfer/ ber fiel) unter Di« SDofcfen öerbirgt. NON CAPTU FA.
C1LIS. Il n'efl; pas aisé de me prendre. Non e facile a pigliarlo. ^td[)t leicbt
in fasern
14. gingfef/ ben eine OJìuefe (lic&f. ET PARVIS SUA VIS. Les moin-
dres chofes ont leur force. Le pin pìccole cofe h anno le f uè for z^e. 5lud[) geringe
SDinge ()aben ibr* £*«flfen.
1 f. ein iïmnkbm fîfct bep feinem ïo$. VIGILANDUM. Il faut veiller.
sì deve vaiare. $fon muß toaÀfam fei;n.
DEVISES CHOISIES.
%
43
44 ^u^eriefene <&im ; 3$ifòer*
i'i (£m£ór\>. AUDAGES JUVAT. Il aide les hardis. Egli giova gli Ardui.
gr iiifft Den ^«pffcrti.
2. gin ©onncn*U(>c <w fcer@omie. sumus instabiles. Nous
fommes inconftams. Noifiamo inconßanti. $8tt fet>tlt> tinbe|Îân&ig.
3. £inlauffenì>etf$fert>, LIBERTAS SUB iMETUJ Liberté avec crainte.
Liberta con paura, gregei* mit gorcfrt.
4. 3»epQ3fifc&«l$feH. NON SUNT TALES AMORES. Onnefaurok
trouver un h beau lien d'amitié. iV«# ß puoi trovar una cofi grand" amicitia.
©olcl;e greunt>fc()afft i(ì nid)t (eicl>f ju ftnDen.
f ♦ gi«e ©d;tlDfrôtt. PAULATìM PAULATIM. Peu à peu. Piano,
pano. 2illgemac&/ aügemacf).
6. gin Q5rett/ worein ein ©teff* gefd)(agen/ unì) dm öer (Sonnen befcDie*
tte-nijt. NULLA HÖR A SINE LINEA. Nulle heure fans ligne. Nulla hör*.
jenz,a linea. Reim ©tunt) muffig.
7. gin @cl)i(f unD ein ©*»an fcarùber. ultra nubila. Au defliis
^e nuages. Pin alto che le nuvole. VI ber Die QOßOlcfen.
8. gine graffe CSrucfe. aliis inserviendo consumor. j e me
confume au fec vice des autres. Mi confum» al fervitio d' altri. °fflfot\\\ iti) M*
fcern biene / werD iti) abgenu^r.
5. €itt Elefant. VI PARVA NON INVERTITUR. Par une force petite
il ne craint pas. Per poca for z>a non teme, gin« f Ulne SDîacÇt fegt tfyn m'C&t £U
Q3oDü«.
io. giti £foé in cïtiem getter/ an bcm 2.gMmr mit Raffer fangen.
HUMENTIA SIGGIS. Le feu brulé fi on ne l'éteint. U aqua b afta al fuoco.
gr verbrennt/ wann man nid>t fòfcfrt.
ii. Sin fliegender £6n>I)âU ein Creu^ in feiner Ratten, sydera cor-
DIS. La force vient de la vertu du cœur. La for^a viene daäa virtù del cuore.
£>tà ©efïirn fcefi »ôerfcentf.
i2. gin5Sûf*elS5!umeii.\SOLA mihi redolet patria. m*
patrie feule me plait plus. La mia Patria mi piace pi». ÇOî^îtî ^atterïattî) t(î
niirt>a$2fngenej)mfte.
i3. gin ßegelfpieUtit einem @tec?en. feri omnes, si non de-
STRUIS. Abats tous fans deftrûire. "Batti tutti , fe non guaßa. ^Bann fcu fit
t\iti)t »erterbjì / fo fcl)(age aliti
J4. gin gontcrfait / tmì>\eine fiant* / bit battiti ftifyt vel in ara.
La vengeance pourfuit le Tiran jusques à 1' Autel. La vendetta fegue il Tjranno
mfmo air Mtare. ©o gar big auf fcen aitar.
ir» B mi > £olfc'ètûcfer im getter/ woran Dier SSBaffer^pmer fangen.
MODERATIONE UTENDUM. Il faut ufer de la tempérance. Si deve ufitare
la tempera***. ®lm muß SW ffïfl W* d^W«*^
DEVISES CHOISIES.
44
45 Stugetfefcne <5inn < 2Mf ber-
t. ©tic ©dränge/ Die an einer ^nramiDe hinauf freudjf. invia vir-
TlITI NULLA. Il n'y a rien d'impoflibile à la venu. Niente e impoßtble alla
virtù. £)er $usenD tjì mcfcttf ofotimófllicb*
2. €ine (gelange / Die ifyre alte £aut jroifc&en jroetjen gelfen abftreijft.
ROSITIS NOVUS EXU VUS. Il fe renouvelle. Sirenmva. C&ern'euetftC&.
3. (Sin^tem. nihil abstulit illi Prometheus. Eiieaious
les feux. Jlfuojplendore non e diminuito, ©ein ®(ûtl£ ift t()m ttÌC()t benommen.
4. (Sin (gelang/ Die tf;ren <3c&wan£ in Datf SDìaul fletfef. finisque
AB ORIGINE PENDET. La fin dépend du. commencement. Il fine fende dal
principio. (£nb nnb Anfang fangen aneinanDer.
s. €in galef/ fo einen erjagten 4baafen unter feinen Pfauen erwürgen tvttf/
aber fclbften mit einem *pfeil burd) Un #alg gefd^ojTen roirD. C a p 1 e n S
CAPIOR. En prenant je fuis pris. Trenente fono prefo. gc() tt)iH einen flttDCrtt
fangen/ unb werbe felbfì gefangen,
6. 3 wen Pipern / Deren eine ifyren itopflf in Der anDern fìecfen f>at> ve-
nus improba. L'Amour n. iistue. & Amore damala. £)ie £iebe bringt
une urne Se&en.
7. €in@tern. INCLINAT, NON COGIT. Elle conduit, mais elle ne
force pas. Conduce, ma nonconflringe. grWngt tìkì)t/ fOnDfM U\Ut ttUr.
8. €tneQ3:>er/n)eld)erii)re3ungeben^auc^aufbei(Ten. suo premi-
tur EXEMPLO. Oniatrakte, comme elle a traitée. ßi tratta come ha trattata.
SöirD mit gleicher Çf^ûnfi besal>lt.
5>. (gm©d)nccfinfn'nem^)aug. BENE QUI LATUIT. Bienheureux
celuy, qui ne s' efì: pas trop émancipé. Felice e quello, che non s"* ê troppo emancipato,
$per ijt glucilicì) / fû nid)t mei bef anDt ifh
io. €ine ©clange frtflft eine ©pinne* dira pascuntur diris.
Les médians ufent de leurs ièmblables. Un malv aggio vive dalV altro. ($\t\
Q5of rotc^t erndbrt Den anbern.
1 1 . €in @#necf freuet Den 33aum hinauf, fert^ omni a secum.
Il porte tout ccqui efì: à "luy. Egli porta /eco tutto che ha. ^rflgt ü\lcß bei) ft$.
i'2. (gin <è)tmi. BONA VEL MALA, Qui fait, fi elle eli bonne ou
mauvaife. Chi fa , fe fia buonao mala. (?ntroe&er gut ODer bÓ§.
1 ?. fin ©alamanber im geur* mea vita per ignem. Mort
à autrui , 1 moi vie. Nei fuoco vivo. î£)aé geuerifttnein îebttt.
14. &n Sjom Deg Uberfïuffes. hergulis munus. jedoismes
richefles à mon courage, h debo le mie divitie al mio coraggio. £)er ^apjfer*
Uit 2òt)\r.
i f. (gin Cupido fc&iefiet mei ^feil in ein £erfc jufammen. telorum
SILVA COR MEUM. Coup fur coup. Colpo k colpo. ®ein fyVk \ft &tt
Pfeile gieL
DEVISES CHOISIES.
45
M
46 S&ißertcfcne ©um * 35if ber*
i« €irt Cupido machet Cutter* concrescit amor motu. Emou-
voir fait unir. Punifce Amor col moto. £)ie £ÌCbc tVÓc[)fet t>UV$ Q3ett>eölHig.
2, €in Cupido matf;t einen ^epb*©cl)atten. amoris umbra invi.
DIA, Envie l'ombre de l'Amour. Invidia e ombra d'Amore, ^epb tfl t)Çt Sie*
î>e ©chatten,
?. €m Cupido jwff^en pt$ brennenöen 4b6(ßem. flam mescit
1ITERQÏ1E, Le choc enflamme, Coß s'infiamma. @ie ^ttnen beefce.
4* Sin Cupido fef, (dot auf eine ©cfrilbfrotte. amor odit inertes.
Tardif» Amant fâcheux. Odiofapigritia. ^tc&C fyäffet Die gcwlen,
s* gin Cupido fegt einem (gfeìgaìseì an. amor addit inertibus
ALAS. Amour change nature. Amore fa gl" Aßni Leoni, itfbt macfct &*
fcÇnrinfrfepn.
6. €m Cupido (nït einen fobfen^aafen mit 5«(fem amor timere
NEMINEM VERUS TÖTEST. Amour n'a point de peur. Amore non ha timore,
fìDflfeve Siebe fì>rc|)fmcf;^
7, gin Cupido f)iit ein Chamefa:on. OMNIS AMATOREM DEGUIT
COLOR. Selon que veut Madame; Come Amor vuole, gintm $tebf}<t!>tt $t?
Çen jeDe Sorben vool a«^
8-. gin Cnpido ttitt gaame trnb $Mftt mit gufen. RES immodera-
ta cupido est. Amour n'a pas de mefure. Amore non ha mißtra. £|'ebf
$<tt feine SJtaag.
m
$, gin Cupido fîofTet eimn sroffen Oìeic&ffcum mit gôffen *>oti ftef). ne-
SCIT AMOR MAGNIS CEDERE DIVITIIS. Amour fur tout. Amorcj,
/opra tmto. öefoe ac^t feinen 9*eic&tljttm,
io. (gin Cupido mit einem Dvi$ffc§ei&. AD AmuSSIM. Ni ça, ni la,
Né qua * »è u, $lufe&m<mt$t*
il. gitf&ffttòer Cupido. AMANS QUID CUPTAT, SCIT; QUID SA-
ÏIAT, NON VIDET. Amour aveugle. JL' Amor è cieco. îilbt tft Mini),
1 1. Sin Cupido frftf feine gaef er ttnrerftdj tm& Mgeff 6?& quod nu-
TRIT, EXTINGUIT. Ce qui me nourrit , m'eteinc. Quel cht nutre > eßingttfr
Gémici) mrâ&«/ M$wMk mtotm* "
DEVISES CHOISIES«
46
M 2
47 Sluperfefene ©fan * Silber*
i. gin Cupido fi^efnac& Nr auföcljenben ©orine. PRIMO delectat.
MOX URIT. La peine fuit le plaifir. Jl troppo, è troppo. ^rflitC?) önö^nct)m/
fearnaft befcOwerlidS).
2, (£ine$:aube auf einem Sroeig/ unt> i&r ©efeH tobt auf ter (Erben [u
gen&. VIT AM ME AM, EJUSQIIE MORTEM PLANGO. Je plains fa mort,
Sc ma vie. Tiango la fm morte , e la mia vita. 3$ M läge mein £eben UttD
feinen §o&.
3. gin Cupido tragt ein &a(b*aufóef6fcf)teé£iecl)t. agitata revt-
VISCO. Prêt au retour. Chi vi torna , raccende. S)ur# 35eWegun& fOttim
it^wieöerju ^rafften.
4. <£inunf?erblic&er35autm SEMPER IDEM. Toujours le même. Sempre
il medeßmo. Smmerju wie »or&in.
s. ginmiteinett^feilburc6fïofftneé£erfc nebfî anbern pfeifen, una
ME SALICI AT SOLA. Une feule me blefle. Una fola miferifee. ^Ruttine
t>ertefcetmic&.
6. €in Lorbeer* SSaum im geuer, non simiil ardere possum
ET SILERE. Je ne puis brûler & me taire. Non pojfo ardere , e tacere. 3$
Fan niefrt brennen unb jugfeiefc fctjroeigen.
7. €m geiger fliegt mit einer ©repfa f tigf eittf* Q3ium baröon. TI ß I
OMNES SUNT NOTiE. Tu les connois toutes. Tuie fai tutte. 2)U fennjl
fie alle.
8. €m$feitnac&bem$ofar;@ternabgef)enb. recta ad metam.
Droit au but. Dritto al punto, ©erab nad) Dem 3ieL
9. (fin^er^mttglûseln* AUFERUNT. Elles l'emportent. Lo rap'ifcono.
©iefufjreneefyinmeg.
io. Cine (gonne. FULGET UBIQUE. Illuit par tout. Rijplendifce per
tutto, ©cfceinet aUentfjafben.
11. $Der#unbanbemgirmamenf, nec ardentior, nec fide-
LIOR. Ni plus brûlant , ni plus fìdéle. Ne più ardente , ne più fedele. f83e*
fcer ï$t$$t no$ getreuer.
12. (gin Www im geuer ofjne (gonne, solem meum expecto.
Jattens mon Soleil. Attendo il mio Sole, ^ct) Warte auf meine @0nne.
13. (gin Cupido mit turnen in ber £anb. semper mihi gratte.
Elles me font toujours agreablçs. Mi piaciono per fempre. ©ie fepnb mir aß*
uit angenehm.
14. £in£al)n. hoc cantante gallo, amoris finis adest.
Quand ce Coq chantera , 1' Amour finira. Quando ejueflo Gallo cantara , l'amore
ffinifee. tfgìann biefer #ar)n Fraget / fo W Die Sìieb ein gnb.
if. Sin Cupido will bat geuer mit einer Seuer* gange &inroe$ nehmen*
QUIS ENIM SECURUS AMAVIT. L'Amour n'eft en repos. Non quieto mai.
Sie Siebe fan nietyt ru&ig fe«n.
DEVISES CHOISIES.
■tr
5£
43 $ti$evïcfene ©tmt * 33tfôet
i. gin 2Beib£bilD/fo t'^rcn £iebfîen m ©egenroart DegCupidinis beweinet
SERO PROBATUR AMOR, QUI MORTE PROBATUR. Tardive preuve
Tarda prova. 2|ÜJUfpat
a. Sin Cupido regiert ba$ @f&»ff/ worinn ein Verliebter mit feiner ütb*
ffen flfcek quam bene navigant , quos amor dirigit. Boil,
vent , bonheur. Felicità d' Amore, £)U tubi i(ì ein guter ©teUWtajttt.
3. (Sin Cupido ja^ef attergano Jfrùmtyin. venari volo, potiri
NOLO. Seulement pour Ja chafle. Veglio pigliare , e non fuper are. 3$ bC*
gcfjre nicf>té $u fangen / fonDern nur &u jagen.
4. gin Cupido Qibt einem eilten mitfeiner Wdffe ju wfïefyett / t»aé er be^
Ô«I)re. VINCIT ASTU AMOR. La rufe d'Amour paflè tout. Figi l Amor' U
vigilanza inganna. CtCbe Ûb^rmtnt)Ct bUtCl)
s* £)ie Seit fcî>neiDet Dem Cupido Die Sfiigel ab. mens immota mâ-
NET. Le cœur toujours jeune. Malgrado il tempo rio , /' animo "e fianco. £)fl$
©cmûtl) bleibt Deci) unöeranDert. '
6. ètti Cupido Du-rc&fc&ieÜr einen alten 'guc&tf i unì) faf>et einen anfc>ern in
Den (gelingen. ET ANNOSA CAPITTIR VULPES. Auffi le vieux Renard.
E giovani leggieri , e vecchi eff.erti. $| u(f) eilì^lUt §UCf)3 W>îl*& g^fatlgen.
7. gin Verliebter jìebet in -©eDancfr n an Dem Ufer De§ Ricevè / |H^et ftc©
auf ein gelfemggf / unD roirD um Cupidine mit einem $3feil öerlefcet. mihi
NULLA QUI£S. Jamais de repos. Combattuto fempre. QfJ) f)ab feine 3vU().
8. (ginVenus mill DemCupido feine gacMnebmë.iMPEDiTUS ferogior.
Forcé plus fort, impedito più feroce. Qi&cbt tviiD Durd)#inDerung nur heftiger.
2. €in auf Der grben liaenDer COîenfd) nnrD wn einem Croccili er*
fd&napv v t» INVERSUS CROCODIL1IS AMOR. En riant on me tue'. Rident»
miß uccide. Umgefebrte £iebe.
1 o. gin Cupido fûfyrt eine fcmtfenDc SEDcib& s ìkr fon bep Der £ant>. amo-
ri QU JE PULCHRA NON SUNT? Rien ne déplaît à l'Amour. NijfunO-a
amata e brutta, ©er Siebe fommt oil^ fcCón »or.
n.€in Cupido lerreiflft einer 2Uten Den ©elDbeutef. amans se suaqiie
PRODICIT. Amour hait l'Avarice. Amore odiai' Avariti à . £iebC tft nÌCl)t geizig.
1 2.€tn^}er(iebter ftfctan einem cinfameOtt/etnCupidoaber fsmt tinter iï>m
foer/unD ià\ì if)me uon feiner gflcM etliche §ropjfcn auf btâSjaupt faücn.EXSA-
TURATUS JEÊOIMNIS. Maux infinis. Pene infinite. ôbttenDitC&er ©Cftmefl?.
1 3. ginCupido geftet mitten Durcl^û{ienei;$n unbSBôr&er. haudtimet
MORTEM. Il nc'eraint pas la morr. Non terne al morte. gorclK Den $öD nt'cfyt.
1 4. Œin Cupido fc&lâgf eùwn $îenfc&e n/Der il>n bei; einem fd)ónen2Beib$bii&
î>er|Iorctî l^ßUen. AMOR NON VULT SOCIUM. L'Amour ne veut pas d«
Compagnon. Amore non vuole compagno. J£)je 2kbC (eìDet feinen ©efeüett.
if. ^tn Cupido gel)et auê einem #erfceir{)erau$/ unD gibt einem anDer»
Cupido Die ^)anDc. TIBI SOLI LOCUS. Il n'y a place cjuepoüt toy. Non »'f
luogo che ver te foie. #fcj tjt MW $la£ (kW) $Ui\U
DEVISES CHOISIES.
io
14-
49 Sfagerfefene <E)iv>n * %$itbtt.
i. diu Cupido eröffnet einem DîeifenDen feine $bûr. hospitium ve-
RENDUM. Amour mauvais hôte. DoUrofo albergo. (£we üerDdcfytige Jg)ttbtTQ+
2. (Sin Cupido an einer ©aul angebunDen / unì) mff geuer / fo t>on einem
^eibtfbilD gefrieret roirD/ umgeben. SEMPER verus amor con-
STANS. Le vrai Amour eft toujours confiant. Amore vero e' fempre coßantcj»
2Öa(>re £iebe immerDar bijìanDig.
3. €in fc&rcarfcer Cupido öern?unbct einen roeiffen. gratia colore
PRy£VALET. Pour durer , Ja brunette. Gratia finche colore. .$inne()WfÌC&*
Feit ifì Die fcfjònfiegarb.
4. (SinaetrounDter unDtm ^ctt (tgenDer Cupido tvirDtJon einem anDetn/
ber i&m eine 5ir^nep gibt/ befuget, amans amanti medicus. Un.,
Amour guérit l'autre. Un' Amor fana V altro. £iebe i(ì Der 2,hbt Slt^t.
f . gin Cupido im Q5ett/ Dem ferne £ieb.fte im ©cblafftjorfommt. amor
QUOD SUSPICATUR VIGILANS, SOMNIAT. Songer réjouit. Vani* dolci
fogni. SDGatf Die £tebe gern r)at / Dat>on träumt (te,
6. (£m Cupido geftet f rum non feiner ftebfìcn ^eraué. AMORIS REGRES-
SUS TARDUS. Lent au départ. Lento. a/l partire. £iebe gefyet langfattl JUrUcf»
7» S)aé®lûcNerbinDetDemCupidiniDie5luoen. fortuna coecum
EFFICXT AMOREM. La Fortune aveugle l'Amour. Fortuna accieca l'Amor*.
&0.$ ©lue! mac&t Die Siebe MinD.
8* €ine5Dame Durchringt Datf #er£ eme$Q}erfabten mittlren klugen*
AMOR EX OCULIS QRIENS IN PECTUS CAD1T. Ses regards dztds.Piaga
defuoiheiiochì. 5?)te Siebe fommt autfDen klugen / unD Dringt in Die *£)erfcen.
9. €in Verliebter im Q3ctt tvirD t>om Cupidine »errounDet. amor
DIURNUS, NOCTURNUSQUE COMES. Nuit Oc jour. Sempre punge. £>ie
Zitbe plagt miti) <£ag unD Sìac&r.
io. (gin Cupido fcfrrooret Dem Jupiter unD Der Venus, rcelcije Darüber ïa*
d)cn/ Die frette. AMORiS jusjurandum poenam non habet.
Amour ne peut mal faire. Giuramento jfarfo al vento. £)er £icbe (5pDfdj)ttnìre
tt>erDennic()tgefftafft.
ii. (Sin franger Cupido im ^it i Dem feine ÌUbfìt eine ^r^nei) Darret*
Cftef. JlIVAT INDULGERE DOLORI. Mal d'Amour incurable, godo del
fuo male. £iebg t ©cftmerf^n fepnD angenehm.
1 2. ginCupido Kffet iùm Vicbflc an eine tunef efoört. cel ari vwlt sua
rURTA VENUS Amour aime la nuit. Ama la "notte Amore. ,£tcbe ifìgem beimltcl).
i3. gin Cupido gibt mit £ülff Def; ©liirfê Dem *fte»;t> Dic&tt ©toß. AU-
DACES FORTUNA JUVAT. La Fortune aide aux hardis. La Fortuna ajuta
gii audaci. £)aé Q3(ùcf ijì Den ^ûfrnen gunfîig.
14. Sin Cupido finget ernennenden mit ©ewaft/ feine gaefef anju*
nehmen. PRINCIPI IS OBSTA. Refiftez à l'aborder. Refißi al principio.
©leid) im Anfang roiDerftonDen.
1 s . €in Cupido fanget einen anDern mit einem@trtcc\ diilces amorum
INSIDILE. En jouant. Dolci Ucci d'Amore. £iebe&©ttîtfe fmO arW^mli^
DEVISES CHOISIES.
49
, *s
N
so Sfoßerlefene ©tun * Silber,
1 1 gin Cupido bcrbtrôt tttit feiner #cmb ein brennenbetf Stecht, neque
LUX , NEQUE RUMOR. Ni le bruit , ni l'éclat. Ne il rumore , ne la luce.
SQDeber Siec&t no* Tumult
a. €m Cupido tffc&ek DIGNOS PROSEQUOR. Je m'attache à ceux qui
le méritent. Vo w» **tt4Co a chi la merita. %d) liebe nur Die eé fteit() jïntl.
3. ^tri Cupido 5aft ein bremtenbeé ôerê m î>cr ^>cint». silens arde-
re. Brûler & fe taire. Brttgiare e tacere, brennen tint) fîtu fc()Weigcn.
4. (gin grOCObill. DEVORAT ET PLORAT. Il pleure pour dévorer.
Piange fer devorar. grfî Wrfc&fltnsen / f)ttt\Q$ Ô«»ein(»
f . (gin Cupido nimmt ein 4berfc mitten unter ben ©ornenljerautf. Gau-
dium POST LUCTUM. Après les peines des plaifìrs. Dopo le pene i piaceri.
2Uif£ci;begreub.
6. £m gifc&*Diei§ / roorinn fcfjon einige gifefe gefönten fet;n / anbere «ber
»on auffen Daran anbeifftn. adverSIS NON DEESSE DECET. lieft nul
honnête de ne pas fecourir les malheureux. E cofa indecente non [occorrere gV af-
flitti. çQîan muß ben Unglùcflic&en auffyelffen.
7. (£in blinber Cupido rcirb t>on einem .Çunb gefettet, fidelis CON-
DIICTOR. La fidélité me conduit. La Fedeltà mi conduce. (?in gCttClief
gùl;rer.
8. gine «JJerfe in ber $?ufcl)el unb eine ©enne bûrûber. clarescit
;£THERE CLARO. Elle brille à la lumiere. Brilla alla luce. @ie ûjàn^t/
tvann Der Rimmel ôlân^t.
5. gin Cupido fcfcmibet ein £ert auf einem Sfmbog. Nisi pro vobis.
11 n'eft fait epe pour vous. JVonè fatto che per voi. $itir für WCl) allein,
io. ginfirebtf. ANTE RETROQUE. En devant & en arrière. Avanti
& dietro, gür fiü) unb binterfM).
11. gin Cupido ttâf)fetjîc6eîn^erftau^ solum unum mihi suf-
ficit. Un feul me fuifit. Unofolomibafla. 3$ fyflb flenilO, an einem.
1 2. gin ?0?eetv5ta(b* SECURE. Il eft par teuc en feuretc. E per tnm in
ßfttrita. g$ \\\ fifytU
DEVISES CHOISIES.
,so
5©
N 2
ci Slugerlefene ©tnn * Gilbet.
li girte datine mit ©etrâiD. MELIORA RETINEO. Je garde le bon.
Ritengo il più meglio. $Da$ beffe behalte icft.
2. (gin £er£ auf einer @aul wirD »on einem Cupidine twwunDet et
AI.TIORES COGO. Je contrains les plus hauts. Coßringo li più alti. %i)
jwinge autf) Die £of>e.
3. gin ©iamant im geuer auf einem Sfrnbog/ unD jwep Jammer Darû*
ber. SEMPER CONSTANS. Toujours confiant. Sempre cofi ante. $iüjett
ftanDJ>a(ftig.
4. gm.&erfc auf einem Seifen / in Dem ein Cupido eine treffe mac&et
TANDEM ERUAR. J'en jouirai à la fin. Finalmente godere. <%$ fojllé e nD»
lief) erlangen.
f. gine flette mit einem «Pfenning/ worauf ein gonfetfaitgebiiDet ate
PRINCIPIUM , TIBI DESINET. Elle a commencé par vous, & ne finira que
par vous. Ha incominciato per voi , e non finir a che per voi. QJJif Dir angefan*
gen/ mitDirgeenDiget
6. gin Cupido tragt in einer ©c&aale Dret? #erfce. elige quod ve-
LIS. Cefi pour choi (ir. Pigliar quel che ti piace, tyimmj Welcfretf Du Wtlt.
7. gtne©onnendU)r/unDeineuntergel)enDe©onne, TE Deceden-
te NIHILI PROSUM. Quand tu parts , je ne fers de rien. Quando tu te ne
parti, io non faccio profito alcuno. Q\)X\t Dici) nuße U\) ï)iU)tê.
8. gin Cupido mit einer @aul/ worauf einwerfe flehet CONSTANS AT-
QUE FIDELIS. Confiant & hdéle. Confiante, e fidèle. Q$e{tânDig UUD getreu.
9. (fine Turteltaube/ fo auf einem Sweig fißet unD (ìngt amor ME
CANTARE COGIT. Je chante par Amour. L'Amore mi fa cantare. £)ie
$iebemacl)tmi# fingen.
10. gin fltegenDer Cupido bàìt ein #er£ in Der #anD/ unD unter ifyme \u
gen Dren anDere £erfce, UNUM MIHI SUFFICIT. Un feul me fuffit. Uno
fole mi bafta. gineé i(ì genug.
11. gin Q5erg/t>on weitem Da$ SBaffer fcerab fliefiet ET data red-
DIT. Elle rend, ce qui luy eli donné. Rende , che gli e dato, feilet mit.
1 2. gin Cupido, fo ein %ìt% in Der £auD tragt / wirD son einem linges
^euer »erfolgt NEMO A ME ARRIPIET. Rien ne me Poterà. Niffuno
me lo toglierà, gè wirD miré niemanD nef;men.
13. gin@<bwan im ^Gaffer, terra undaque degens. Il vit
fur l'eau Si fur la terre. Vive su V acqua , esula terra, gu 2£affer UnD £anD.
14. gin Cupido noi li einen £)racl)en »erwunDen. ET fetCocissimOS
VINCO. Je vainc même les plus cruels. Pinco le più feroci. Q|C() bejWWge
auc()Die2lucrgraufam|ìe.
if. gin £erfc/ worein ein gonterfait gegraben ift. dum memor ipse
MEI. Il y reitera tant que je vivray. Li refi ara tanto che vivio. @0 lang i 1 * '
FINIS.
DEVISES CHOISIES.
Si
iO
*g-
®€(®)ê$Ê
S7
<?» Slamed. Terem^. Tloltfi'/ e.\2CZut. Auq. IrruL-
\A*y
sU-^AJ^